کمال گرایی چیست

کمال گرایی چیست

کمال گرایی چیست

افراد دارای ویژگی کمال گرایی برای خود اهدافی تعیین می کنند، سپس طوری رفتار می کنند که گویی رسیدن به این اهداف تمام دنیای آن هاست. چنانچه به هدف خود نرسند، برایشان نپذیرفتی و غیر قابل بخشش می شود. استبداد بایدهایی که به زندگی خود اعمال می کنند زمینه ساز تبدیل کمال گرایی بهنجار به کمال گرایی نابهنجار می شود. تشدید ویژگی های کمال گرایی برای آن ها در زندگی مشکلاتی در روابط میان فردی، شغل، تحصیل، ازدواج و… به وجود می آورد. اگر احساس می کنید فردی با کمال گرایی نابهنجار هستید با ما همراه باشید تا راهکارهایی را برای شما بیان کنیم تا بتوانید از این کمال گرایی نابهنجار رها شوید.

در بسیاری از کتاب‌ های رواشناسی فارسی کمال گرایی، کامل گرایی، کمال طلبی یا ایده آل گرایی همه یک مفهوم را می‌رسانند، اگر بخواهیم تعریفی از کمال گرایی مطرح کنیم: کمال گرا کسی ‌است‌ که به طور وسواسی می‌خواهد از همان اول همه چیز کامل باشد و حتی کوچکترین نقصی را قبول ندارند.

ریشه های کمال گرایی

۱- ترس از بازنده بودن: افراد کمال گرا، غالبا شکست و رسیدن به هدفهایشان را با از دست دادن ارزش و بهای شخصی مساوی می‌دانند.

۲- ترس از اشتباه کردن: افراد کمال گرا، غالبا اشتباه را مساوی با شکست می‌دانند. موضع آنها در زندگی حول و حوش اجتناب از اشتباه است. کمال گراها فرصتهای یادگیری و ارتقا را از دست می‌دهند.

۳- ترس از نارضایتی: افراد کمال گرا، در صورتی که دیگران شاهد نقایص یا معایب کارشان باشند، غالبا به دلیل ترس از عدم پذیرش از سوی آنان، دچار وحشت می‌گردند. تلاش برای کامل بودن در واقع روشی جهت حمایت گرفتن از دیگران به جای انتقاد، طرد شدن یا نارضایتی می‌باشند.

۴- همه یا هیچ پنداری: افراد کمال گرا، بندرت بر این باورند که در صورت به پایان رسیدن یک کار، بطور متوسط هنوز با ارزش هستند. افراد کمال گرا، در دیدن دورنمای موقعیتها دچار مشکل هستند. برای مثال، دانش آموزی که همیشه نمره A داشته، در صورت گرفتن نمره B بر این باور است که من یک بازنده هستم.

۵- تاکید بسیار بر روی بایدها: زندگی افراد کمال گرا، غالبا براساس لیست پایان ناپذیری از بایدها بنا شده است، که با قوانین خشکی برای هدایت زندگی آنها، به خدمت گرفته می‌شود. افراد کمال گرا با داشتن چنین تاکیدهایی بر روی بایدها بندرت بر روی خواسته‌ها و آرزوهای خود حساب می‌کنند.

۶- اعتقاد داشتن به این امر که دیگران به آسانی به موفقیت می رسند: افراد کمال گرا، مشاهدات خود را به گونه‌ ای جمع آوری می‌کنند، که بگویند افراد دیگر با کمترین تلاش، خطاهای کم، استرسهای عاطفی کمتر و بالاترین اعتماد به نفس به موفقیت دست می‌یابند. در عین حال افراد کمال گرا کوشش های خود را پایان ناپذیر و ناکافی تلقی می‌کنند.

انواع کمال گرایی

کمال گرایی چیست

روانشناسان ۳ نوع کمال گرایی را مشخص کرده‌اند:

۱- کمال گرایی خودمدار: این همان نوعی است که در تعاریف ابتدایی همین مطلب بر روی آن تاکید کردیم؛ یعنی خود فرد در مورد خودش توقعات بالایی دارد و از شکست می‌ترسد.

۲- کمال گرایی دیگرمدار: این نوع از افراد کمال گرا، نه تنها خودشان بلکه دیگران را نیز آزار می‌دهند. تصور کنید که یک مربی یا یک کاپیتان کمال گرا، چطور عزت نفس اعضای تیم را له و لورده می‌کند یا یک استاد کمال گرا با دانشجویانش چه می‌کند.

۳- کمال گرایی القا شده توسط اجتماع: در بعضی موارد ریشه درد در جامعه است؛ به این معنا که ارزش‌های جامعه القا می‌کند که همه افراد باید به بهترین‌ها برسند. تصور کنید که موقعی که تیم ملی به جام جهانی می‌رود، همه مردم توقع داشته باشند و همه مطبوعات تیتر بزنند که «ما باید قهرمان جام جهانی شویم»

ویژگی های افراد کمال گرا

از جمله ویژگی های افراد کمال گرا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱- معیارهای سطح بالا

آنها معتقدند که همه چیز باید کامل و بی نقص باشد، به خودشان و دیگران سخت می گیرند. فرقی نمی کند که چه کار می کنند. آشپزی، ورزش یا کار. مهم این است که باید آن را کامل و بدون کوچک ترین نقصی انجام دهند و اگر کمی کار ایراد داشته باشد احساس می کنند شکست خورده اند. بنابراین همیشه فقط کارهایی را انجام می دهند که در آن مهارت دارند و دایره فعالیت هایشان محدود می شود. این افراد اغلب زمینه ای خاص را برای رسیدن به حد مطلوب انتخاب می کنند.

برخی از افراد دچار این وضعیت، کمال گرایی را بر روی خانه، همسر و فرزندانشان منعکس می کنند و دسته دیگر بسیار مشکل پسند و ایرادگیرند و قصد دارند تمام کارها و وسایلشان بی عیب و نقص باشد. روابطشان، شغلشان، لباس هایشان، جعبه ابزارشان، ماشینشان و …

۲- کمتر کسی به حد مطلوب آن ها می رسد

برای آن ها هیچ کس آن طور که باید نیست. کمال گرایان همیشه قادرند به اندازه کافی از دیگران اشکال بگیرند، فرقی نمی کند که طرف مقابل چه کسی باشد، مهم این است آن طور که باید نیست.

۳- جذب کسانی می شوند که بالقوه کمال گرا هستند

افراد کمال گرا معمولا به سراغ کسانی می روند که توانایی کمال گرا شدن را داشته باشند. اکثر کمال گرایان طرح به کمال رساندن همسران را نیز دارند.

۴- گرایش به ناراحتی و افسردگی دارند

آنها به جای این که از امکاناتی که دارند لذت ببرند، غصه می خورند که چرا در زندگی به حد مطلوب خود نمی رسند و این امر باعث می شود که همیشه تا حدی افسرده باشند.

راهکارهایی برای درمان کمال گرایی

کمال گرایی چیست

برای درمان کمال گرایی راهکارهای زیر میتواند مفید باشد:

۱- باور کنید که می شود تغییرش داد

خیلی از افراد تا به یقین برسند که «ویژگی شخصیتی» یا «بیماری روان شناختی» خاصی دارند، قافیه را باخته و سعی در متقاعد کردن خود و دیگران دارند تا با این وضعیت کنار بیایند. آنها رفتارشان را به بیماری یا شخصیت شان ربط می دهند و نه خودشان و این کار آسانتری است. تا زمانیکه روند این برچسب زدن ها ادامه داشته دارد پیشگویی آنها نیز درست از آب درمی آید و آنها تغییر نمی کنند چون باور دارند که تغییر نمی کنند.

۲- علت کمال گرایی خود را بشناسید

همین که بدانید والدینتان دیکتاتور بوده اند یا کمال گرا، همین که ته ذهنتان معلم کلاس اولتان را به یاد بیاورید که فقط بچه هایی که ۲۰ می گرفتند را دوست داشت، همین دانستن ها باعث می شود که بهتر خودتان و کمال گرایی تان را بشناسید و این کمک کننده است.

۳- باورهای غیرمنطقی تان را بازسازی کنید

این گام در واقع شبیه به لقمه لقمه کردن غذا است تا بتوانیم آن را ببلعیم. همانطور که ما قادر نخواهیم بود لقمه بزرگی را ببلعیم، موضوع مهم و مبهمی مانند «کمال گرایی» را نیز به یکباره نمی توان حضم کرد. یک بار دیگر به بخش سوم علت های کمال گرایی بر میگردیم. همانطور که پیش تر اشاره شد تمام باورهایی که در آن بخش به آنها پرداختیم بلحاظ منطقی درست نیستند اما چون افراد سال ها با آنها زندگی کرده اند این موارد در ناخودآگاه آنان حک شده است.

هنگامی که فرد کمال گرا قصد انجام کاری که به گمان خودش بزرگ است را دارد و یا هنگامیکه به گمان خودش شکست می خورد این باورهای غلط در ذهن او دست به کار می شوند و شروع به تخریب های همیشگی می کنند. در همان لحظات باید آن ها را یادداشت کرد و در مقابل هر کدام باوری را نوشت که کمی منصفانه تر است. تکرار این کار باعث می شود که ذهن کم کم یاد بگیرد تا خود به خود به همان باورهای منصفانه تر فکر کند و نه باورهای کمال گرایانه.

۴- والدین تان را آگاه کنید

اگر والدین آگاه باشند که تربیت فرزندانشان به شیوه ارباب منشانه، در آینده تاثیری این چنین ناخوشایند روی‌ آنها خواهد گذاشت، احتمالا کمی خودشان را کنترل خواهند کرد. این مطالب را می شود از طریق مشاوره های پیش از ازدواج یا در قالب مشاوره های روان شناختی هنگام بارداری یا پرورش فرزندان به آنها آموزش داد.

چکیده
کمال گرایی یاکمال‌ پرستی در روانشناسی باوریست که در آن باید تمام کارها را به شیوه‌ ای وسواسی کامل انجام داد و غیر از آن مورد قبول نیست. کمال گرایی اصلی‌ ترین وجه تشخیصی در اختلال شخصیتی وسواسی – اجباری است که در آن اگر انجام کاری یا نتیجه کاری کمتر از کمال باشد، مورد قبول فرد قرار نمی‌گیرد. در چنین حالاتی باورهای یاد شده غیر سالم هستند و روانشناسان از چنین افرادی به عنوان کمال طلبان نابهنجار یاد می‌کنند. ما در این مقاله به بررسی ریشه های کمال گرایی نابهنجار و راههایی برای درمان آن پرداختیم که امیدواریم مورد استفاده تان قرار گرفته باشد.

پاسخ دهید