کاهش حواس پرتی

کاهش حواس پرتی

کاهش حواس پرتی

امروزه حواس پرتی یکی از جدی ترین مشکلات پیش روی برخی انسان ها است. قطعا شما هم با اینگونه افراد برخورد داشته اید. این افراد دائما در حال جست و جوی وسایل خود هستند و یا در حال حسرت خوردن از فراموشی کاری که باید در زمان خود انجام می دادند! در ادامه شما را با روش هایی برای کاهش حواس پرتی آشنا خواهیم کرد. با ما همراه باشید.

منشا حواس پرتی

حواس پرتی یا منشا ذهنی و درونی دارد و یا منشا بیرونی و محیطی.

حواس پرتی درونی و ذهنی

عبارت است از اشکالات فکری انسان و اندیشه هایی که موانعی بر سر راه توجه دقیق به مطالعه و تمرکز حواس ایجاد می کنند. این موقع شامل مواردی از قبیل: درد، رنج، غم وغصه، نگرانی، گرسنگی و تشنگی، سردی و گرمی، ترس و خشم و شادی، سردرد و … می باشد.

حواس پرتی بیرونی و محیطی

آنچه که به محیط پیرامون فرد ارتباط پیدا می کند و یا تحریکات غیر عادی که توسط حواس مختلف انسان ایجاد می شوند مانند نور شدید و نور ضعیف، صداهای ناهنجار، روشن بودن رسانه ای صوتی و تصویری و نظایر این ها ممکن است فرایند تمرکز حواس را با اشکال مواجه کنند. رهایی از حواس پرتی و ایجاد تمرکز حواس در افراد مختلف، متفاوت است و به حالت درونی، تجربه ها مکان و موقعیت آن ها بستگی دارد. برخی از افراد اظهار می دارند که من آدم کاملا حواس پرتی هستم و برخی دیگر می گویند نمی توانم تمرکز حواسم را به روی کاری حفظ کنم.

در حالی که این تفکر غلط است و هیچ کس نباید خود را فردی کاملا حواس پرت یا فاقد تمرکز حواس بداند بلکه بهتر است وقتی که تمرکز حواس فردی دچار اختلال شد، بگوید در این لحظه و در محیط فعلی حواس پرتی من بیشتر و میزان تمرکز من کمتر است. لذا حواس پرتی بیشتر علل درونی دارد و به طبیعت خود فرد، ویژگی ها، حالات روحی و روانی، و عادات فردی بستگی دارد.

بی شک حواس پرتی بیرونی آسانتر از عوامل حواس پرتی درونی بر طرف می شود . پس می توان بدون توجه به عوامل محیطی مانند: سرو صدای زیاد، شلوغ بودن محیط و حتی داخل مترو، سرویس و هنگام مسافرت تمرکز حواس خود را حفظ کرد. اما نمی توان در حال گرسنگی و یا تشنگی شدید، نگرانی و ناراحتی و دگرگونی فکر و اندیشه با تمرکز مطالعه کرد و یا کار دیگری را با تمرکز انجام داد و مطالعات و یا تجربیات زیادی این موضوع را تایید کرده است که یک انسان می تواند در محل پر سرو صدا و نا آرامی با تمرکز و توجه کافی مطالعه کند.

حواس در هر کاری از جمله مطالعه و درس خواندن از ضروریات قطعی است. تمرکز حواس، حالتی ذهنی و روانی است که در آن حالت، تمام قوای حسی، روانی و فکری انسان روی موضوع خاصی متمرکز می شود و تضمین کننده امر یادگیری و انجام صحیح کارها و رهایی از خطرات احتمالی است.

دلایل حواس پرتی

دلایل زیادی برای کاهش تمرکز و حواس پرتی وجود دارد که از جمله آن ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

۱- انجام کارهای خسته‌کننده

کاهش حواس پرتی

بعضی از وظایف ما در طول روز دیدنی تر از بقیه هست. بنابراین کاملا طبیعی هست حین انجام کارهای خسته‌کننده تمرکز اکثر مختل شود. وقتی بی‌حوصله هستید هر چیزی، از تماس تلفنی گرفته تا گرد و غبار روی میز کار میتواند تمرکز شما را از بین ببرد.

بنابراین برای حل این مشکل، بین کار به خودتان استراحت دهید و با یک لیوان چای یا بیسکویت از خودتان پذیرایی کنید. انجام سه کار همزمان اکثر از انجام دادن آن‌ها به ترتیب و پشت سر هم زمان می برد. پس تا جایی که امکان دارد در هر زمان تنها یک کار خاص را انجام دهید

۲- افکار آزاردهنده

به طور حتم کار کردن در شرایطی که نگران هستید، ساده نیست. اگر دائم به برنامه‌های مربوط به بچه‌های‌تان فکر می کنید یا اگر هنوز بابت بحث کاری دیروز ناراحت هستید، مطمئن باشید نمی توانید در محل کارتان هم پیروز عمل کنید. چون این افکار عامل مهمی برای برهم زدن تمرکز هست. اگر شما هم با این مشکل روبه‌رو هستید، برای تمرکز اکثر و پیشگیری از بروز مریضی‌های گوناگون بهتر هست افکار آزاردهنده را روی کاغذی یادداشت کنید تا اوضاع بهتر شود.

۳- انجام چند کار با هم

کودک خردسالتان را در آغوش گرفته‌اید و کتاب می خوانید. در همین زمان پاسخ ایمیلی را هم می دهید و برای خرید هرروز هم لیست تهیه میکنید! اگر شما هم در انجام چنین کارهایی استاد شده‌اید و می توانید چندین کار متفاوت را در یک زمان انجام دهید، دوباره و با دقتی اکثر به شرایط بیندیشید.

تحقیقات نشان داده هست هر زمان که انسان دقت و تمرکزش را تغییر میدهد تا کار دیگری انجام دهد، زمانی از دست خواهد رفت. بنابراین نتیجه میگیریم انجام سه کار هم‌زمان اکثر از انجام دادن آن‌ها به ترتیب و پشت سر هم زمان می برد. پس تا جایی که امکان دارد در هر زمان تنها یک کار خاص را انجام دهید. با اینکار از نگرانی و استرس و بروز مشکلات جسمی ناشی از آن نیز پیشگیری میکنید.

۴- گرسنگی

مغز بدون تامین سوخت مورد نیاز نمیتواند درست عمل کند؛ گرچه حواس‌تان باشد صبحانه یکی از مهمترین منابع تامین مواد خوراکی مورد نیاز بدن هست که نباید فراموش شود. بنابراین همه وقت به فکر تامین انرژی باشید و اجازه ندهید گرسنگی، قدرت دقت و تمرکز را از شما بگیرد.

۵- افسردگی

خیلی از افراد به اشتباه تصور میکنند افسردگی به معنای غمگین بودن هست. در حالی‌که طبق نظر متخصصان، افسردگی یکی از مریضی‌های جدی هست که علائم خاص خود را ایجاد می کند و باید به درستی درمان شود. افسردگی اضافه بر ایجاد حس ناامیدی، غمگین بودن، بی‌تفاوتی و پوچی میتواند تمرکز و دقت فرد را نیز مختل کند.

بنابراین اگر شما هم این مشکلات را دارید، بهتر هست به یک دکتر متخصص مراجعه کنید تا درمان مناسب صورت گیرد. متاسفانه بعضی از داروهایی که برای درمان افسردگی یا مریضی‌های دیگر بهره گیری می شوند نیز ممکن هست با تمرکز فرد تداخل داشته باشند. در این شرایط باید با دکتر یا داروساز صحبت کنید و از وی کمک بخواهید.

۶- استرس و خستگی

کاهش حواس پرتی

استرس مشکلات زیادی برای فرد ایجاد می کند که بر هم خوردن تمرکز یکی از آن هاست. گرچه وقتی این تاثیرات در جسم هم خودشان را نشان دهند، شرایط بدتر میشود؛ مانند عضلات سفت و دردناک، سردرد یا افزایش ضربان قلب. مطمئن باشید این موارد همگی می توانند تمرکز شما را از بین ببرند.

اضافه بر استرس، نباید از خستگی هم غافل شد. مطالعات نشان می دهد کم‌خوابی می تواند تمرکز و حافظه کوتاه مدت را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین هیچ وقت به بهانه انجام کار یا تفریح، خواب شبانه کافی – ۷ تا ۹ ساعت – را نادیده نگیرید.

۷- کوچک شدن مغز

با کوچک شدن مغز، بخش‌هایی از آن که مسوول بعضی اعمال در انسان هست، تحلیل رفته و کم کم از بین میروند. همین مساله رفته‌رفته باعث ایجاد بعضی مشکلات از قبیل بروز آلزایمر و زوال عقل شده و افراد سالمند و اطرافیان آن‌ها را با دردسرهای زیادی مواجه میکند. اثرات ناشی از تحلیل رفتن بافت مغز به طور کلی تمام جوانب زندگی فرد را در بر گرفته و تفکر، احساسات و اعمال وی را فرا می گیرد.

فرد دچار کاهش حافظه شده و کم کم وقایعی راکه برایش اتفاق افتاده هست، فراموش میکند. این مساله حتی میتواند اسم یا نشانی یک فرد را هم شامل شود. فرد ممکن هست حالات و احساسات فردی خود را از دست داده و هرچه مریضی پیشرفت کند، با اطرافیان خود بیگانگی بیشتری احساس می کند و در اتخاذ تصمیم و نحوه تفکر خود دچار مشکل می شود.

۸- کم توجهی

بعضی پزشکان معتقدند حواس پرتی در اکثر موارد مربوط به کم توجهی هست و ارتباطی با مریضی مغزی ندارد. به طور کلی برای به یاد آوردن موضوع یا انبار کردن اطلاعات بر روی حافظه، باید ابتدا آن‌ها را ضبط کرد و باید دانست که چگونه این اطلاعات را گرد آوری کرد. پژوهشگران میگویند هنگامی که افراد ذهن مشغولی و استرس داشته باشند، ضبط اطلاعات در حافظه آن‌ها به بدی انجام میگیرد و گرد آوری اطلاعات نیز به همین شکل خواهد بود.

راه های مقابله با حواس پرتی

برای مقابله با حواس پرتی راهکارهای زیر می توانند مفید باشند:

۱- خودتان را به کشتن ندهید حواس پرتی بخش مهمی از سازندگی است

بله، عدم تمرکز و حواس پرتی در زمان نامناسب و در حین کار می تواند باعث پایین آمدن راندمان شود. اما این موضوع بدین معنا نیست که شما همیشه باید هوشیار باشید و با صد در صد تمرکز تمام روز را بگذرانید. بعضی مواقع لازم است به ذهن خود استراحت دهید و با رها کردن آن شرایط را برای شکوفایی خلاقیت ها فراهم کنید. تحقیقات نشان داده است که مرور صفحات مختلف اینترنت در حین کار، می تواند منجر به پیدایش ایده های جدید و راهکار های نوینی شود. پس به جای اینکه ذهن خود را در قفس تمرکز حبس نمایید، بهتر است با یک زمان بندی مشخص، آزادی و حواس پرتی لذت بخشی را بعد از انجام دادن کارها، تجربه نمایید.

۲- ذهن خود را برای تمرکز کردن پرورش دهید

کاهش حواس پرتی

مهم نیست چقدر تلاش کنید که عوامل حواس پرتی را حذف کنید، چرا که همچنان یک عامل اصلی باقی می ماند و آن هم ذهن خود شما است. هرچقدر هم که نوتیفیکیشن ها را خاموش کنید و یا از شبکه های اجتماعی دوری بجویید، باز هم ذهن شما به راحتی می تواند با مرور افکار مختلف، تمرکز را به هم بریزد. برای این منظور باید یاد بگیرید که چگونه ذهن خود را کنترل کنید. یکی از راه حل های پیش روی این است که هنگام شروع به کار، با ذهنی هوشیار نسبت به این مسأله جلو روید؛ بدین معنی که هرگاه متوجه شدید فکری بی ربط با پروژه به سراغتان آمده، سریع آن را متوقف کنید.

۳- فعالیت ها را به بخش های کوچکتر تقسیم کنید

هرچقدر کاری که در پیش دارید بزرگ و دشوار باشد، احتمال اینکه در حین انجام آن حواستان پرت شود، بیشتر است. هرگاه یکی از این پروژه های گردن کلفت را در پیش داشتید، توصیه می کنیم آن را به بخش های کوچکتری تقسیم نمایید. از لحاظ روانی ذهن انسان بر روی کارهای کوچک بسیار راحت تر تمرکز می کند و شما با خورد کردن فعالیت ها به بخش های متعدد، می توانید شانس موفقیت خود را افزایش دهید.

۴- عوامل حواس پرتی را مکتوب کنید

اگر نمی توانید عوامل برهم خوردن تمرکز را حذف کنید و مدام در حین کار به آن ها فکر می کنید، بهتر است حداقل ترتیبی دهید که این عوامل در زمان های مشخصی وقت شما را تلف کنند. برای این منظور، همیشه دفترچه ای را در کنار خود داشته باشید و هر زمان که به فکر سوژه ای افتادید که وقت را هدر می دهد، آن را بر روی کاغذ یادداشت کنید. با این روش فشار از روی ذهن شما برداشته می شود و خیالتان راحت است که بعد از اتمام کار می توانید به کلیه فعالیت های بیهوده خود بپردازید.

۵- از موسیقی کمک بگیرید

همیشه در محل کار یا هرجای دیگری که باشید، افرادی هستند که حواس شما را پرت می کنند. این افراد مدام در حال حرف زدن و یا سؤال پرسیدن هستند و با مقوله ای به نام سکوت آشنایی ندارند. طبیعتا به دور از ادب است که بگویید در حال کار کردن هستید و نمی خواهید صدای آن ها را بشنوید، پس بهتر است از یک جفت هدفون خوب برای رساندن این پیغام استفاده کنید. هنگامی که هدفون ها را در گوش قرار می دهید، کمتر کسی به سمت شما می آید، و البته علاوه بر این موضوع می توانید با پخش یک موسیقی بی کلام، راندمان خود را نیز بالا ببرید.

۶- زمانی که صرف کرده اید را بررسی کنید

پرت شدن حواس همیشه لزوما محدود به سایت های اینترنتی و شبکه های اجتماعی نمی شود. بعضی از فعالیت ها ‍در دل کار، دارای اهمیت کمتری در مقایسه با سایر موارد هستند اما وقت زیادی را از شما تلف می کنند. با بررسی زمان صرف شده خود، این فعالیت ها را شناسایی کنید و نگذارید موارد کم اهمیت، باعث عدم تمرکز بر روی فعالیت های اصلی شود.

۷- نوتیفیکیشن ها را ساکت کنید

کاهش حواس پرتی

نوتیفیکیشن ابزار بسیار مفیدی برای اطلاع سریع از اتفاقاتی است که در اپلیکیشن های مختلف روی می دهد. اما گاهی آنقدر تعداد برنامه ها و اعلان هایشان زیاد می شود که نه تنها تمرکز بر هم می خورد، بلکه استرس نیز به مجموعه اضافه می گردد. در همین راستا توصیه می شود که نوتیفیکیشن اپلیکیشن های غیر ضروری را خاموش کنید و یا حداقل در حین کار صدای موبایل خود را قطع کنید.

۸- بلاک کردن سایت ها و اپلیکیشن های وسوسه بر انگیز

شبکه های اجتماعی و بسیاری از سایت های موجود در اینترنت آنقدر دارای جذابیت هستند که به شکل معتاد کننده ای کاربران را به سمت خود می کشند. اگر هنگام کار کردن مدام به این فکر می کنید که عکستان چند عدد لایک خورده، بهتر است با ابزار های کنترلی، این اعتیاد را تحت کنترل در آورید. برای این منظور می توانید از افزونه هایی مانند LeechBlock (فایرفاکس) و یا StayFocusd (گوگل کروم) برای بلاک کردن سایت هایی مشخص در زمان های معین بهره ببرید، تا شاید از این طریق تمرکز بیشتری را متمرکز کار خود کنید.

۹- برای روزهای خود را برنامه ریزی کنید

هنگامی که هر روز صبح از خواب بلند می شوید، ذهن شما آماده است تا کار ها را با انرژی بالا و یکی پس از دیگری انجام دهد. پس بهتر است با فکر کردن به اینکه امروز باید چه کاری انجام دهید، این انرژی را هدر ندهید. تنها کافیست شب قبل از خواب لیست فعالیت هایی که می خواهید فردا انجامشان دهید را مکتوب کنید. مهم نیست این کار را چگونه انجام می دهید، از اپلیکیشن های مدیریت کار استفاده می کنید و یا بر روی یک تکه دستمال کاغذی می نویسید، فرقی نمی کند؛ مهم این است که به محض مکتوب شدن، ذهن شما برای روز بعد ساختار بندی می شود و این موضوع تمرکز شما را بالا می برد.

چکیده
حواس‌پرتی ناتوانی برای تمرکز توجه است؛ بیمار تکالیف محول را انجام نمی‌دهد، اما به پدیده‌های غیرمرتبط در محیط توجه نشان می‌دهد. دلایل زیادی برای کاهش تمرکز و حواس پرتی وجود دارد از دلایل بیرونی گرفته تا دلایلی که به خود شخص مربوط می شود مانند: درد، رنج، غم وغصه، نگرانی، گرسنگی و تشنگی، سردی و گرمی، ترس و خشم و شادی، سردرد و … ما در این مقاله راهکارهایی را برای مقابله با حواس پرتی برای شما بیان کردیم که امیدواریم از آن ها در جهت افزایش تمرکز خود استفاده کرده باشید.

پاسخ دهید