کاربردهای موسیقی درمانی

کاربردهای موسیقی درمانی

کاربردهای موسیقی درمانی

شاید شما نیز از آن دسته افراد هستید که در هنگام خوشحالی، ناراحتی یا خشم به موسیقی روی می آورید و احساسات خود را با آن بروز می دهید، موسیقی اگر به صورت درست مورد استفاده قرار بگیرد می تواند جنبه درمانی نیز داشته باشد. با ما همراه باشید تا شما را با نحوه استفاده و کاربردهای موسیقی درمانی آشنا کنیم.

موسیقی درمانی چیست

موسیقی درمانی عبارتست از کاربرد موسیقی برای ۱) القاء آرامش، ۲) تسریع روند بهبود بیماریها، ۳) بهبود عملکرد ذهنی و ایجاد سلامتی. افراد تحت درمان با موسیقی، بوسیله راهنمایی‌ های یک فرد متخصص که در این زمینه آموزش دیده یا زیرنظر یک موسیقی درمانگر دارای مجوز فعالیت، به موسیقی های خاصی گوش می دهند و یا موزیکهایی را برای خود می‌سازند. موسیقی درمانی یکی از درمانهای هنری خلاق یا درمانهای بیانگر احساسات (شامل درمانهای هنری، شعر سرایی، درام درمانی و پسیکودرام ) می باشد.

از موسیقی درمانی می‌ توان به تنهایی و یا همراه با درمانهای دیگر استفاده نمود.موسیقی درمانگرها با تمام سطوح سنی از اطفال کم‌ سن و سال گرفته تا افراد مسن کار می‌کنند. این افراد در مراکز مختلفی همانند مدارس، مطبهای خصوصی، خانه‌ های سالمندان، بیمارستانها و مراکز روانپزشکی مشغول به فعالیتند.

تاریخچه موسیقی درمانی چیست

قدمت درمان با استفاده از موسیقی تقریبا به قدمت تمدن بشری است. فیلسوفهای یونان باستان همانند سرخپوستان آمریکای شمالی عقیده داشتند که موسیقی قادر به تسریع روند بهبود بیماریهاست. در ایالات متحده آمریکا در طی سالهای جنگ جهانی دوم برای نخستین بار از موسیقی درمانی به عنوان یک درمان رسمی در بیمارستانهای نظامی این کشور استفاده شد تا به سربازانی که در جریان این جنگ دچار نقص عضو و ناتوانی شده بودند کمک شود. برای نخستین بار طی دهه ۴۰ میلادی به موسیقی درمانگر‌ها مدارک رسمی اعطا شد و در طی دهه ۵۰ نیز انجمن موسیقی درمانی آمریکا (AMTA) -البته تحت نام دیگری- تاسیس و بنیانگذاری شد.

روشهای موسیقی درمانی

در موسیقی درمانی دو روش اساسی وجود دارد: روش فعال و روش غیر فعال، روش غیر فعال شامل شنیدن موسیقی است که بیماری با گوش دادن و شنیدن موسیقی که در حال نواخته شدن است، مورد درمان قرار می‌گیرد. در این روش بیشترین تاثیر عملکرد در جهت برانگیختن و تاثیر واکنشهای عاطفی و ذهنی است. در حالی که در روش موسیقی درمانی فعال که نواختن، خواندن و حرکات موزون اساس کار است. واکنشهای مختلف عاطفی، ذهنی، جسمی و حرکتی تحریک و برانگیخته می‌شوند. برنامه‌ها و روشهای موسیقی درمانی متنوع و متناسب با نیاز افراد تنظیم و تدارک دیده می‌شود. محورهای اصلی برنامه‌های موسیقی درمانی شامل شنیدن موسیقی متناسب و آرام بخش و نواختن موسیقی در گروههای منظم و یا انفرادی خواندن آوازها، ترانه‌های فردی و یا گروهی می‌باشد.

در موسیقی درمانی از چه نوع موسیقی استفاده می‌شود

موسیقی انواع مختلف دارد، برخی آرام و برخی تند هستند. در هر حال تاثیر موسیقی‌ های مختلف بر ذهن و سلامت انسان متفاوت است. برخی از انواع موسیقی نه تنها نقش بهبود دهنده ندارند، بلکه معمولا برای کارکردهای مختلف مغز و روح انسان نیز مضر به شمار می‌روند و در صورت تداوم به گوش دادن یا نواختن آنها مشکلاتی را برای فرد بوجود خواهد آورد. در فرآیند درمان با موسیقی از نواحی از موسیقی استفاده می‌شود که القاء آرامش و نشاط ذهنی را به همراه دارند و باعث تجدید قوا و بهبود کارکردهای مغز می‌شوند. این دسته از موسیقی‌ها با ایجاد تاثیرات مختلف از جمله تقویت اراده و روحیه بیماران فرآیند درمان را سرعت می‌بخشند.

موسیقی درمانی چطور بر مغز و بدن تاثیر می گذارد

کاربردهای موسیقی درمانی

نتایج تحقیقات نشان می دهد که روش های کلیدی این نوع درمان می تواند موجب افزایش احساس خوب و ترشح بیشتر هورمون اندورفین در بدن گردد . همچنین به بیماران کمک می کند تا:
۱- خودآگاهی و فن بیان خود را تقویت کنند.
۲- برای خلاقیت های خود مرزی قائل نشوند.
۳- بتوانند با دیگر افراد ارتباط بهتری داشته باشند.

بر اساس یک مقاله منتشر شده در مجله معنویت و سلامت مشخص می شود که موسیقی درمانی برای اولین بار در سال ۲۰۰۰ برای درمان بیماران به کار گرفته شده است. در سال ۲۰۰۴ بنیاد رابرت وود جانسون نتیجه تحقیقات خود را که بر روی ۶۰۰ دانش آموز به کار گرفته بود منتشر کرد. که نشان میداد استفاده از صدا و نور و دستکاری آنها تاثیرات قابل توجهی بر سرعت بهبودی بیماران داشته است.

از آن به بعد بیمارستان ها و مراکز درمانی بیشتری تنظیمات نور و صدا را به سیستم های خود اضافه کردند. مرکز بهداشتی Samaritan در آمریکا نتایج مثبت این محیط های درمانی را بر روند بهبود بیماران تروما و افرادی که دچار خستگی های شایع و مزمن هستند منتشر کرد .

فواید موسیقی درمانی

از جمله فواید موسیقی درمانی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱- کاهش اضطراب و استرس

موسیقی توانایی ایجاد اثر مستقیم بر سیستم فیزیولوژیکی از طریق سیستم عصبی را دارد موسیقی می تواند به افراد در هنگام استرس و اضطراب کمک کند تا بتوانند حالات بد خود را بهبود دهند. هنگامی که در موسیقی درمانی فعال ساز نواخته می شود هر دو حس شنوایی و لامسه تحریک می شوند تا آرامش روانی ایجاد شود.

۲- تسریع روند درمان

امروزه از موسیقی درمانی در بیمارستان های مختلف در دوره نقاهت بیمار استفاده می شود تا به بیماران کمک کند دردها و حالات ناخوشایند طول مدت درمان خود را کمتر احساس کنند. برخی از تحقیقات نشان می دهد که استفاده از موسیقی در بیمارانی که دچار مشکلات خواب هستند حتی بیشتر از قرص های آرام بخش مثبت واقع شده است.

۳-کنترل پارکینسون و آلزایمر

کاربردهای موسیقی درمانی

مطالعات و شواهد نشان می دهند که درمان بیماران با کمک موسیقی با تاثیر مثبت روی سیستم عصبی و افزایش عملکرد توانایی های شناختی در بیماران مبتلا به آلزایمر و پارکینسون کمک می کند. همچنین بر اساس یک گزارش منتشر شده در مجله جهانی روان پزشکی درمی یابیم که بیمارانی که تحت درمان موسیقی درمانی قرار می گیرند ۳-۵ درصد کمتر از سایر بیماران مبتلا به سکته مغزی و صرع می شوند . همچنین در سال ۲۰۰۰ انجمن تحقیقات پزشکی آمریکا مدعی شد افرادی که تحت درمان موسیقی درمانی قرار می گیرند ، کمتر دچار اختلالات حافظه و از دست دادن حافظه می شوند .

۴-کمک به افرادی که دچار معلولیت های حرکتی هستند

موسیقی درمانی فعال که همراه با حرکات فیزیکی باشد می تواند به افرادی که دچار معلولیت های حرکتی هستند کمک کند تا روند درمانی بهتری را طی کنند. همچنین به سیستم عصبی آن ها کمک می کند تا پاسخ مناسبی در هنگام انتقال اطلاعات داشته باشد.

۵-کاهش افسردگی و پیشگیری از بروز افسردگی مزمن

استفاده از موسیقی درمانی به شدت در روند بهبود بیماران مبتلا به افسردگی توصیه می شود. موسیقی درمانی که همراه با حرکت نیز باشد به افراد کمک می کند تا از بی حوصلگی های مزمن و روزانه خلاص شوند و به بهبود روند افسردگی کمک می کند.

فواید موسیقی درمانی برای کودکان

کاربردهای موسیقی درمانی

بسیاری از تحقیقات انجام شده در پروژه های موسیقی درمانی نشان می دهد که:
۱- موسیقی تمام حواس را تحریک کرده و زندگی کودک را تحت الشعاع خود قرار می دهد و باعث افزایش بسیاری از مهارت های او می شود.
۲- بیشترین تاثیر این روش درمانی هنگامی است که کودک اجازه می یابد تا خود لذت اجرای موسیقی را تجربه کند.
۳- موسیقی در عین تهییج کنندگی می تواند آرامش دهنده نیز باشد. فعالیت های موسیقایی مفرح (که نمونه های آن در مهدکودک ها اجرا می شود) اغلب برای ایجاد حس موفقیت در کودک طراحی شده و عموما باعث می شوند تا کودکان اعتماد به نفس پیدا کرده و از وجود خود احساس رضایت کنند.
۴- موسیقی می تواند میزان تحمل درد در کودکان را به هنگام بیماری یا موقعیت های دارای استرس افزایش دهد.
۵- موسیقی می تواند مشوق اجتماعی تر شدن کودکان شود و توانایی آن ها را در نشان دادن نظرات و احساسات و نیز برقراری ارتباط با دیگران افزایش دهد.
۶- تاثیر موسیقی بر هر دو نیم کره مغز باعث می شود تا ارتباط این قسمت ها با یکدیگر تسهیل شده و ضریب لحظه ای هوشی بالا رود. این هماهنگی همچنین برای درمان لکنت کلام بسیار مفید است.
۷- کودکانی که در گذشته تحت آموزش موسیقی قرار گرفته اند، حافظه شفاهی بسیار قوی تری دارند و می توانند لغات بیشتری را از فهرست خوانده شده به یاد بیاورند و در هر سنجش، بهتر از سنجش قبل عمل می کنند.

خطرات احتمالی موسیقی درمانی

موسیقی درمانی برای تمام افراد مناسب نیست. برخی از افراد ممکن است با این نوع درمان احساس اضطراب و برافروختگی بیشتری ‌نمایند و بعضی هم ممکن است اصلا به این درمانها پاسخ ندهند. اگر شما یک نشانه یا علامت خاصی دارید و تمایل دارید که با موسیقی درمانی معالجه شوید، ابتدا با پزشک خود مشورت نمائید تا وجود هرگونه مشکل پزشکی زمینه‌ ای خطرناک و جدی را در شما رد نماید.

چکیده
موسیقی درمانی به معنی استفاده از موسیقی و برنامه‌ های تنظیم‌شده موسیقایی برای توان بخشی تمامی بیماران (جسمی و روانی) است. انجمن موسیقی درمانی آمریکا ۲۲۷ موسیقی‌ درمانی را استفاده از موسیقی برای اهداف درمانی شامل تجدید، ایجاد و تقویت سلامت بدنی و روانی تعریف می‌کند. موسیقی درمانی استفاده برنامه‌ ریزی‌ شده از موسیقی برای اهداف درمانی و رفع نیازهای کودکان و بزرگ‌سالان که به دلیل اجتماعی، عاطفی، بدنی و ذهنی آسیب‌ دیده‌اند، ارائه می‌دهد. امیدواریم از این مقاله نیز نهایت استفاده را برده باشید.

پاسخ دهید