چگونه یک صندوق وام خانگی شروع کنیم
امروزه اکثر مردم بخاطر شرایط سخت وامها، اقدام به گرفتن وام از صندوق وام خانگی میکنند. طریقه وام گذاشتن به این صورت است که عده ای از افراد مه مورد اعتماد هستند، ماهیانه دور هم جمع میشوند، و قرعه کشی انجام میدهند. صندوق های وام خانگی نیازی به ضامن ندارد. فقط کافیست افراد مورد اعتماد کنار هم جمع شوند و نظر خود را اعلائم کنند. امروز قصد داریم نحوه شروع یک صندوق وام خانگی را برای شما بیان کنیم. با ما همراه باشید.
مزایای صندوق وام خانگی
هر وامی مزایا و معایبی دارد. در مقاله «بدهی» گفتیم که بدهی به دو بخش بدهی خوب و بدهی بد تقسیم میشود. وام صندوق خانوادگی را به دلایلی که در زیر میخوانید، میتوانیم جزو بدهیهای خوب به حساب آوریم. البته اگر در راههای درستی صرف شود، یک بدهی بسیار خوب محسوب خواهد شد.
یک وام بدون کارمزد

یکی از بهترین مزایای وام خانگی، صفر بودن بهره پرداختی آن است. شما هرچقدر در این صندوق وام بگیرید، همان مقدار را بهصورت ماهیانه و اقساطی بازپرداخت میکنید. اینکه چه موقع برنده وام شوید، اهمیت زیادی دارد. هرچه زودتر (در ماههای ابتدایی راهاندازی صندوق وام خانگی) اسم شما از جعبه قرعه کشی بیرون بیاید، وامی که میگیرید ارزش بیشتری دارد. اگر جزو نفرات آخری هستید که مشمول دریافت وام شدهاید، نگران نباشید! شما یک پسانداز خیلی خوب برای خود دست و پا کردهاید. خودتان هم بهتر میدانید که اگر مجبور به پرداخت اقساط این وام نبودید، به احتمال زیاد نمیتوانستید هر ماه چنین مبلغی را برای پسانداز کنار بگذارید.
البته در بعضی از صندوقهای وام خانگی، یک تا دو درصد از مبلغ وام جهت کارمزد کسر میشود که صرف هزینههای جاری صندوق میشود.
از دردسرهای وام بانکی خبری نیست
همانطور که احتمالاً تجربهاش کردهاید، گرفتن وام بانکی یک سر دارد و هزار سودا! از جور کردن یکی دو ضامن گرفته تا تأخیر زیاد در دریافت وام، از دوندگیها و رفتوآمدهای شما به بانک گرفته تا جریمههای بعضاً سنگین بابت تأخیر در پرداخت اقساط و جور کردن فیش حقوقی، چک، سفته، سابقه بیمه، فتوکپی از تمام اسناد هویتی و…
در وام خانگی اما هم کاغذبازیهای اداری کنار گذاشته شده، هم نیازی به ضامن نیست. همانطور که گفتیم در این صندوقها، همه چیز بر پایه یک محور استوار است: «اعتماد»
وام خانگی به آسانی پرداخت میشود
اغلب برای گرفتن وامهای بانکی هم باید در صف انتظار بمانید و هم بسیاری از مواقع در پرداخت آنها، بانک تأخیر میکند؛ اما صندوقهای وام خانگی اینگونه نیست. اگر اعضا به خوبی بر تعهداتشان پایبند باشند و اقساط را به موقع پرداخت کنند (که به دلیل کم بودن مبلغ اقساط اغلب این اتفاق میافتد)، وام فرد برنده بهسرعت به دستش خواهد رسید. هرچند ممکن است اسم شما جزو نفرات آخری باشد که برنده میشود، اما به شانس خود امید داشته باشید.
معایب صندوق وام خانگی

در مسائل اقتصادی و مالی، وامها و بدهیها نه مطلقاً خوب هستند و نه مطلقاً بد. بنابراین با دقت در وامهای صندوق خانوادگی میتوانیم ایرادات و کاستیهایی کشف کنیم. مثلاً:
کم بودن مبلغ وام خانگی
اصلیترین ایراد وامهای خانگی این است که معمولاً مبلغ وام چندان دندانگیر نیست و برای کارهایی که نیاز به وامهای سنگین دارند، نمیتواند مورد استفاده قرار گیرد. البته مبلغ وام بستگی به تعداد نفرات شرکت کننده و مبلغ قسطی که میپردازند دارد. با این حال، هرچه تعداد شرکت کننده بیشتر شود، احتمال زودتر برنده شدن شما کمتر میشود.
احتمال رعایت نکردن قانون زیا داست
در اینگونه صندوقها، به دلیل عدم وجود سازوکارهای قانونی محکم، ممکن است برخی افراد خواسته یا ناخواسته مرتکب تخلفاتی بشوند. مثلاً با پرداخت با تأخیر اقساط، در روند طبیعی صندوق ایجاد اختلال کنند. در عین حال در صورت بروز تخلف چه از طرف اعضا و چه از طرف هیئت مدیره، شما تقریباً هیچ راه قانونیای برای اعاده دادرسی و شکایت نخواهید داشت.
فرق صندوق های قرض الحسنه با صندوق وام خانگی
صندوقهای وام خانگی به جز میزان سرمایه، مبالغ وامها و اقساط و نوع مدیریت، از زوایای مختلف، تفاوتهای دیگری هم با صندوقهای قرضالحسنه دارد. مثلاً فعالیت صندوقهای وام خانگی و خانوادگی نیازی به اخذ مجوز ندارند و قوانین وضع شده برای آنها میتواند سلیقهای باشد. در حالی که صندوقهای قرضالحسنه، نیاز به مجوز بانک مرکزی دارند و در عین حال از مقررات واحدی پیروی میکنند. فعالیت صندوقهای خانگی منحصر به تعداد محدودی از افراد است. مثلاً تمام همکاران یک شرکت و یا تمام اعضای یک فامیل و یا تمام همسایگان یک خیابان. در حالی که صندوقهای قرضالحسنه هیچ محدودیتی در پذیرش و جذب اعضا ندارند و شامل قشر خاصی از مردم نیستند.
انواع سازوکار صندوقهای وام خانگی
صندوقهای وام خانگی انواع مختلفی دارند و هم از نظر ماهیت و هم از لحاظ نوع پرداخت وامها، میتوانند متفاوت باهم باشند. اما دو مدل از آنها معمولتر و شایعتر هستند. در نوع اول همه اعضا مبلغ ثابتی را در هر نوبت به عنوان سهم پرداخت میکنند، سپس با انجام قرعهکشی (بر اساس توافق) تمام مبلغ جمع شده به فرد (یک یا چند فرد) برنده اعطا میشود. این روند ادامه دارد تا زمانی که تمام اعضا وام خود را دریافت کنند.
اما در مدلی دیگر که از مدل بالا پیشرفتهتر به نظر میرسد، افراد برای عضویت در صندوق سهم میخرند و هر سهم معادل مبلغ مشخصی وام است (که جزو قوانین صندوق محسوب میشود). برای مثال اگر شما میخواهید ۵ میلیون تومان وام بگیرید و هر سهم معادل ۲۰۰ هزار تومان است، ۲۵ سهم خریداری میکنید و در صف انتظار قرار میگیرید. اولویت برای قرار گرفتن در صف، زمان خرید سهم و مبلغ وام درخواستی است. بدین صورت که هرچه زودتر سهم بخرید و مبلغ کمتری وام بخواهید، در جلوی صف قرار میگیرید.
صندوق وام خانگی چگونه شکل میگیرد

اگر میخواهید تصمیم بگیرید که یک صندوق وام خانگی با دوستان یا اعضای فامیل و یا همکارانتان ایجاد کنید، باید قبل از تصمیمگیری، شروط زیر را رعایت کنید و به تمام این موارد، دقت کنید:
محور اصلی: اعتماد
اصلیترین شرط برای تشکیل یک صندوق وام خانگی «اعتماد» است. همانطور که گفتیم، در این صندوقها معمولاً خبری از ضامن و پر کردن فرم و اینجور چیزها نیست. در عوض اعضا به یکدیگر و به رئیس صندوق اعتماد کافی دارند.
بر پایه همین اعتماد هم هست که وجود تضامین حذف شده است.
جذب افراد
برای تشکیل صندوق وام خانگی، باید تعدادی از افراد را دور هم جمع کنید. این افراد اولاً باید توان پرداخت اقساط ماهیانه وامشان را داشته باشند، ثانیاً خوش حساب باشند و ثالثاً تا حد امکان دسترسی به آنها راحت باشد تا هرموقع نیاز به حضور آنها در جمع بود، بتوانند خود را برسانند. چگونگی جذب افراد در طول دوره مالی، یکی از مواردی است که حتماً باید در اساسنامه ذکر شود. (راجع به اساسنامه چند خط پایینتر بخوانید).
ممکن است فرد یا افرادی از میانه دوره مالی به صندوق بپیوندند. بهتر است برای اینکه توان وام دهی صندوق افزایش یابد و امکان جایگزینی اعضای جدید با کسانی که احیاناً وسط کار از صندوق خارج میشوند وجود داشته باشد، راهی برای جذب اعضای جدید پیشبینی کنید.
تهیه اساسنامه
برای تشکیل صندوق وام خانگی باید قوانین خاصی وضع کنید. برای این کار اساسنامهای جامع و کامل تهیه کنید. اولین چیزی که در اساسنامه باید مورد توجه قرار بگیرد مشخص شدن مبلغ واریزی هر فرد عضو صندوق و همچنین تعداد افراد است. مبلغ هم میتواند برای همه یکسان باشد و هم بر اساس پول واریزی افراد دسته بندیهای مختلفی برایش طراحی کرد. چیزی که اهمیت دارد، واضح و شفاف بودن قوانین است.
تشکیل جلسات منظم
پس از تشکیل صندوق وام خانگی و تهیه یک اساسنامه کامل و جامع، باید از اعضا دعوت کنید تا در جلسه معارفه حضور داشته باشند. تمام موارد مندرج در اساسنامه را برای آنها به سادگی شرح دهید.
تعیین میزان سهام
در جلسه باید به اعضا توضیح داده شود که مبلغ هر سهم چقدر است. مثلاً فرض کنید صندوقی که راهاندازی کردهاید، هر سهمش ۲۰۰ هزار تومان ارزش دارد. به این ترتیب اگر ۲۰ نفر در این صندوق سپردهگذاری کنند و نیمی از اعضا هم به جای یک سهم دو سهم بخرند، در مجموع مبلغ جمعآوری شده در ماه به ۶ میلیون تومان خواهد رسید. (۱۰ +(۱۰*۲) * ۲۰۰ هزار تومان). در حقیقت هرکس میتواند هرچند سهم که توان پرداختش را داشته باشد بخرد. به این ترتیب شانس او برای برنده شدن قرعهکشی هم بیشتر خواهد شد.
قرعهکشی، پرداخت وام و دریافت اقساط

در سالهای قبل، این قرعه کشیها به جز منافع مالیای که دارند، بهانهای بود برای دورهمی های خانوادگی یا دوستانه. افراد برای تازه کردن دیدارها، در هر ماه برای یک روز هم که شده ساعاتی وقت میگذاشتند تا در این جلسه شرکت کنند و علاوه بر دیدار یکدیگر، ببینند برنده خوش شانس آن روز چه کسی است!
صورت معمول این صندوقها به این شکل است که هر بار در منزل یکی از اعضا برگزار میشود. شما میتوانید روز خاصی را در هرماه برای قرعهکشی اختصاص دهید. مثل آخرین جمعه هر ماه. بعد از واریز اقساط توسط اعضا صندوق، باید قرعهکشی انجام شود. برای واریز اقساط باید طبق اساسنامه عمل شود. مثلاً اول تا پنجم هر ماه را به واریز اقساط اختصاص دهید. حسن جمعآوری اقساط قبل از قرعهکشی این است که در این صورت، پس از قرعهکشی، مبلغ وام بلافاصله به حساب برنده یا برندگان واریز خواهد شد و تأخیری روی نخواهد داد
نحوه اداره کرده صندوق وام خانگی
اکثر صندوقهای خانگی بهصورت سنتی اداره میشوند. اعضا هیئتمدیرهای شامل افراد مورد قبول و مورد اعتماد همه انتخاب میکنند. رئیس هیئت مدیره، به عنوان مدیر جلسات، کار نظارت بر قرعهکشیها و پرداختها را بر عهده دارد. شما هم میتوانید یا به صورت انفرادی جلسه صندوق وام خانگیتان را اداره کنید و هم میتوانید هیئت مدیرهای تشکیل دهید. اگر میخواهید به روشهای جدیدتر کار مدیریت وامهای خانگی را انجام دهید، برای اینکار هم از اپلیکیشنهای مختلفی میتوانید استفاده کنید و هم از بانکهایی مثل بانک قرضالحسنه مهر ایران که تسهیلات زیادی برای کمک به صندوقهای وام خانگی ایجاد کرده است.
همکاری برخی بانک ها با صندوق های وام خانگی
برخی از بانک ها مثل بانک قرض الحسنه مهر ایران با هدف حمایت از صندوقهای خانوادگی و سازماندهی بهینه آنها و تشویق عموم مردم به مشارکت جمعی و تقویت بنیه مالی خانوادهها شیوه ای به شیوه ای مشابه صندوق های خانوادگی اقدام به جذب سپرده و پرداخت وام می کنند. شیوه سپرده گذاری در این بانک همچون یک صندوق وام خانگی است؛ اما با این تفاوت که با هم افزایی مالی از طریق پرداخت تسهیلات قرض الحسنه حمایتی، میزان دریافتی افراد صندوق تا دو برابر افزایش مییابد.
اعضا هم میتوانند به گروههای پیشنهادی بانک بپیوندند و هم خودشان با مثلاً اعضای فامیل، یک گروه ۲۰ نفره تشکیل دهند. آنها خودشان هم مبالغ هر سهم را تعیین میکنند. بانک مبلغ تجمیعی را در ۲ ضرب میکند و وام میدهد. منتها برای مبلغ اضافه شده، کارمزد دریافت میکنند.
اداره کردن وام خانگی با نرم افزار همیان

همیان، سامانه هوشمند صندوقهای وام خانگی است. با همیان به راحتی میتوانید صندوق وام خود را مدیریت کنید. کافیست یک صندوق در همیان بسازید، اعضای مورد نظر خود را به آن اضافه کنید و سپس صندوق را فعال نمایید. این اپ به مدیر و اعضای صندوق کمک میکند تا با صرف زمان کمتر، صندوق خود را بهتر مدیریت کنند و کارهایی مثل پرداخت سهم، ثبت اطلاعات تراکنشها و قرعهکشی را، راحتتر انجام دهند. علاوه بر ایجاد صندوق اختصاصی جدید، میتوانید صندوقهای فعلیتان را به سامانه همیان انتقال دهید. برای دانلود این اپلیکیشن روی لینک زیر کلیک کنید.
نحوه استفاده از صندوق وام خانگی
همانطور که گفتیم، اکثر وامهای خانگی مبلغ چندان بالایی ندارند. با این حال به قول معروف خیلی «کار راه انداز» هستند. هرچند تصور غالب بر این است که وامهای صندوق خانگی مبالغ پایینی دارند، اما هستند صندوقهایی که وامهایی تا ۳۰ و حتی ۴۰ میلیون تومان پرداخت میکنند. رشد این صندوقها باعث شد که متقاضی بیشتری به سمت آن برود و بنابراین مبالغ وامهای اهدایی بیشتر شود.
چکیده
از مهمترین راه ها برای دریافت وام بدون بهره، صندوق وام خانگی است. بیشتر مردم از این وام برای تهیه جهیزیه یا مسافرت ساده ای رفتن استفاده مسکنن. همه ی ما متوجه نمیشویم به عینه چگونه این وام را خرج میکنیم. ولی افراد باهوش از این وام برای سرمایه گذاری با ستفاده میشود. در این مقاله قصد داشتیم. راه کارهایی برای راه اندازی صندوق وام خانگی برای شما ارائه هیم.
