تاثیر خواب بر عملکرد مغز

تاثیر خواب بر عملکرد مغز

تاثیر خواب بر عملکرد مغز

مشکلات ناشی از کمبود خواب فراتر از خستگی است. پژوهش‌های سال‌های اخیر نشان داده است، افرادی که کم‌خوابی دارند، در مقایسه با کسانی که ۷ ساعت یا بیشتر در شبانه‌روز می‌خوابند، بیشتر در معرض بیماری‌های مزمنی چون دیابت، چاقی، آسم و افسردگی هستند. کم‌خوابی و نداشتن خواب مناسب آسیب‌های زیادی به مغز ما وارد می‌کند.در ادامه شما را با این آسیب ها بیشتر آشنا می کنیم، با ما همراه باشید.

پژوهشگران دانشکده روان شناسی رویال هالووی۱ لندن، تحقیقاتی را در زمینه تاثیر خواب بر عملکرد مغز و یادگیری انجام داده اند. در این پژوهش، آزمایشگران چند کلمه و قاعده زبان ناآشنایی را به آزمودنی ها آموزش می دادند. این کلمات از قواعد زبانی و تلفظی مشابهی پیروی می کردند. محققان متوجه شدند آزمودنی ها گرچه قاعده کلی حاکم بر کلمات جدید را آموخته بودند اما قادر نبودند دانش کسب شده خود را در موقعیت جدید و برای درک کلمات جدید به کار ببرند. این افراد برای کسب توانایی کاربرد قواعد زبانی آموخته شده نیاز داشتند دست کم مدتی را به خواب بروند.

کتی راسل۲، استاد روان شناسی شناختی دانشگاه رویال هالووی در این باره می گوید: مدت هاست که اکثر معلم ها می دانند خواب و استراحت کافی بر یادگیری موثر است. اما پژوهش های ما در این دانشگاه شواهد آزمایشگاهی فراهم می آورد که نشان می دهد وقتی دانش آموزان در حال یاد گرفتن یک زبان خارجی هستند، قواعد زبانی جدید را نمی توانند به سرعت در موقعیت های جدید به کار ببرند. دانش آموزان برای یادآوری قاعده و استفاده از آن در موقعیت های جدید به یک هفته فرصت پس از آموزش اولیه نیاز دارند.

نکته جالبی که در این پژوهش مشخص شده این است که فرآیند یادگیری و انتقال آموخته ها به حافظه بلند مدت، در خارج از کلاس درس صورت می گیرد و حتی با کمال تعجب زمانی که اصلا انتظار آن نمی رود یعنی هنگام خواب. می توان این طور توضیح داد که مغز انسان برای تحلیل و درونی کردن اطلاعات و دانشی که کسب کرده، نیاز به فرصت دارد و این فرصت قطعا بیش از زمانی است که فرد در کلاس درس مشغول یادگیری قواعد جدید است و فرد نیاز دارد برای درونی کردن و انتقال دانش کسب شده به حافظه بلند مدت خود در زمانی که مغز بدون درگیر شدن در سایر فعالیت های مداخله گر، ظاهرا مشغول استراحت است، اطلاعات کسب شده را بازیابی و بازنشانی کند. نتایج این پژوهش دستاوردهایی را نیز برای برنامه های درسی زبان آموزی می تواند دربرداشته باشد از جمله این موارد آنکه، ذهن برای یادگیری عمیق قواعد جدید نیاز به فرصت و زمان کافی دارد بنابراین برای آموزش چند قاعده کلی، نباید با عجله عمل کرد و در یک روز چندین قاعده کلی را با هم آموزش داد بلکه باید فرصتی را برای درونی کردن قاعده کلی اول در نظر گرفت و سپس به آموزش قواعد دیگر پرداخت.

تاثیر خواب بر عملکرد مغز

نکته دوم هم اینکه وقتی ذهن درگیری یادگیری یک قاعده کلی است نیاز به مثال هایی دارد که این قاعده کلی را تصدیق می کنند بنابراین برای آموزش یک قاعده کلی باید از مثال ها و مصادیق مویِّد و اثبات کننده استفاده کرد. اما روشن است که به خصوص در زبان ها، همیشه موارد استثنایی وجود دارد که می توانند قواعد را نقض کرده و استثنایی بر یک قاعده تلقی شوند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که موارد استثنا نباید در همان جلسه آموزش قاعده کلی عرضه شوند. اگر موارد استثنا بر قاعده در همان جلسه مطرح شوند سبب تداخل در یادگیری قاعده کلی شده و مغز امکان یادگیری عمیق قاعده کلی را از دست می دهد و با سردرگمی مواجه می شود چه بسا که یادگیری قاعده کلی تا مدت ها به تاخیر بیفتد یا برای همیشه با تداخل رو به رو شود. برای مثال برای آموزش تلفظ صدای “چ” CH اگر مثال هایی چون chruch، chest و Chess را مطرح کرده اید نباید بلافاصله بگوئید که Ch در کلماتی همچون Chef صدای “ش” و در Chemistry صدای “ک” می دهد بلکه برای آموزش استثناها باید اول قاعده کلی توسط دانش آموزان درک و تمرین شده باشد و مغز این افراد دست کم یک نوبت استراحت کرده باشد (خوابیده باشد) و بعد موارد نقض یا استثناها مطرح شوند. خواب علاوه بر تاثیری که روی عملکرد مغز دارد بر روی جسم، روان و زیبایی افراد نیز تاثیرگذار است که در ادامه به بیان این موارد می پردازیم.

تأثیر خواب بر جسم

خواب می‌تواند دارویی مؤثر علیه بیماری‌ها باشد، خواب نماد استراحت مفید است و سیستم دفاعی بدن را تقویت می‌کند. گاه خواب حتی در درمان دارویی که فرد مصرف می‌کند مؤثر است بهترین نوع درمان بیماری‌ها آن است که بدن همه مکانیزم های فیزیکی و شیمیایی‌اش را به کم‌ترین مقدار مورد نیاز برساند و تمام انرژی سطح سلولی را برای درمان بیماری و خروج میکروب از بدن بسیج کند و این حالت به‌خوبی در خواب فراهم می‌شود.

خواب بد می تواند شما را چاق کند

بد خوابی سبب افزایش وزن می شود. مردمی که خواب کافی و درستی ندارند معمولا بیش از دیگران دچار چاقی و اضافه وزن می شوند. در واقع خواب کم و کیفیت بد آن یکی از مهم ترین عوامل ابتلا به چاقی است. در یک مطالعه گسترده روی کودکان و بزرگسالان مشخص شد که خواب کوتاه در ۸۹ درصد از بزرگسالان و ۵۵ درصد از کودکان سبب چاقی شده است. اثر خواب بر وزن می تواند توسط عوامل متعدد از جمله دخالت هورمون ها یا کاهش انگیزه برای ورزش اعمال شود. اگر در تلاش برای لاغر شدن هستید بهتر است روی کیفیت و مدت زمان خواب تان کار کنید.

خواب خوب تاثیر ورزش را به حداکثر می رساند

در یک مطالعه روی بازیکنان بسکتبال مشخص شد که خواب می تواند اثر زیادی روی بهبود سرعت، دقت، زمان واکنش و رفاه روانی بازیکنان داشته باشد. خواب کم عملکرد ورزش را کاهش داده و به ویژه روی زنان مسن اثر زیادی می گذارد.مطالعات روی بیش از ۲۸۰۰ زن نشان داد که خواب ناکافی سبب راه رفتن آهسته تر، قدرت بدنی کمتر و ایجاد مشکلات بیشتر روی انجام فعالیت ها می شود. به طور کلی خواب طولانی و مناسب می تواند عملکرد ورزش و اثرگذاری آن را بهبود دهد.

ارتباط خواب با بیماری های قلبی و سکته

ما می دانیم که کیفیت و زمان خواب می تواند یک اثر عمده روی سلامتی کلی بدن بگذارد. همچنین خواب با بیماری های مزمن از جمله بیماری های قلبی ارتباط بسیاری دارد. بررسی ها روی اهمیت خواب نشان می دهد که کسانی که ۶ یا ۸ ساعت می خوابند کمتر از دیگران دچار بیماری های قلبی می شوند. به عبارت دیگر خواب کمتر از ۷/۸ ساعت سبب افزایش خطر ابتلا به بیماری های قلبی می شود.

خواب بد و احتمال ابتلا به دیابت

محدودیت خواب می تواند روی میزان قند خون اثر گذاشته و سبب کاهش حساسیت به انسولین شود. در یک مطالعه روی مردان جوان مشخص شد، خواب کمتر از ۴ ساعت باعث افزایش شانس ابتلا به دیابت می شود. خواب ضعیف به شدت می تواند اثرات منفی بر قند خون افراد داشته باشد. کسانی که کمتر از ۶ ساعت می خوابند بیشتر در معرض دیابت نوع ۲ هستند.بنابراین محرومیت از خواب می تواند سبب ابتلا به دیابت در کودکان و بزرگسالان شود. خواب کمتر از ۶ ساعت این خطر را تقویت می کند.

خواب خوب عملکرد ایمنی بدن را بهبود می دهد

حتی کم شدن مدت کمی از خواب روزانه می تواند سیستم ایمنی بدن تان را مورد تاثیر قرار دهد. در یک مطالعه به مدت ۲ هفته افراد را در برابر ویروس سرماخوردگی قرار داند و دریافتند افرادی که کمتر از ۷ ساعت می خوابند تقریبا سه برابر بیشتر از کسانی که ۸ ساعت می خوابند دچار سرماخوردگی می شوند. ۸ ساعت خواب کافی و مناسب شما را در مقابل بیماری های عفونی مانند سرماخوردگی بیمه می کند. به عبارت دیگر داشتن حداقل ۸ ساعت خواب عملکرد سیستم ایمنی بدن تان را بهبود می دهد و در مبارزه با بیماری ها به شما کمک می کند.

تأثیر خواب بر روان

سلامت انسان با کیفیت و کمیت خواب او در ارتباط است محققان تاکنون دریافتند عدم رفتار خوابی منظم و صحیح می‌تواند کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد به گونه‌ای که احتمال ابتلای به افسردگی و اضطراب افزایش یافته و توانایی مقابله با استرس‌های روزمره کم شود. نشاط انسان‌ها هنگام صبح تنها به سبب رفع خستگی فیزیکی نیست بلکه در بیش‌تر مواقع به سبب از میان رفتن عقده‌های نفسانی است که شخصیت انسان را آزار می‌دهد که روان شناسان قادرند بسیاری از مشکلات روان فرد را در زمان خواب بفهمند و درمان کنند.

ارتباط خواب و افسردگی

تاثیر خواب بر عملکرد مغز

اهمیت خواب به علت سلامت روانی و اثر آن روی روح و روان فرد نیز می باشد. بیماری هایی مانند افسردگی می تواند به کیفیت خواب یا اختلالات خواب و مدت زمان آن ارتباط داشته باشد. برآوردها نشان می دهد که بیش از ۹۰ درصد از مبتلایان به افسردگی در خصوص کیفیت خواب شکایت دارند. خواب بد حتی می تواند سبب افزایش خطر خودکشی شود. کسانی که دچار اختلالات خواب مانند آپنه انسدادی خواب یا بی خوابی هستند نرخ بالاتری از ابتلا به افسردگی را در خود دارند.

تأثیر خواب بر زیبایی

پژوهشگران سوئدی ثابت کرده‌اند این باور دیرینه که خواب خوب انسان را زیباتر می‌کند، صحت دارد. به این ترتیب کسانی که برای مدتی طولانی بی‌خوابی می‌کشند، کمتر جذاب و سالم به نظر می‌رسند. از چهره داوطلبانی که در این تحقیقات شرکت کردند دو بار عکس گرفته‌شد. یک بار بعد از هشت ساعت خواب مستمر و یک بار بعد از سی و یک ساعت بی‌خوابی. بعد از افرادی دیگر خواسته شد که عکسها را مشاهده کنند و نظرشان را بگویند. مشاهده گران بدون اطلاع قبلی از تفاوت زمان عکس برداری به این نتیجه رسیدند که در عکس‌هایی که بعد از بی‌خوابی گرفته شده، داوطلبان کمتر جذاب به نظر می‌رسند.

چکیده
خواب عبارت است ازعدم توانایی ارادی درکنترل محیط فیزیکی و کاهش یا فقدان سطح هوشیاری، تعلیق نسبی ادراکات حسی و غیرفعال شدن تقریباً تمام عضلات ارادی در زمان استراحت به‌طوری‌که فعالیت بدن و ذهن تغییر کرده و توهم‌های بینایی جایگزین تصاویر واضح واقعی بشوند. خواب سالم در کنار غذا خوردن صحیح و ورزش برای سلامتی و زندگی بهتر شما دارای اهمیت بسیار زیادی است. متاسفانه الگوهای زندگی امروزی با خواب سالم تداخلات بسیاری دارد. مردم در حال حاضر کمتر می خوابند و کیفیت خواب کمتری نیز دارند. ما در این مقاله چند دلیل دال بر اهمیت خواب را برای شما بیان کردیم که امیدواریم مورد استفاده تان قرار گرفته باشد.

پاسخ دهید