فواید طب سوزنی
طب سوزنی یا سوزن درمانی یکی از مهمترین شاخههای طب سنتی چین است، که نظیر بسیاری از قواعد و قوانین طب سنتی مبنای علمی تایید شده ندارد و روشی تجربی محسوب میشود. در این روش درمانی، متخصصین سوزنهای نازکی را به نقاط مشخص بدن که گذرگاه انرژی نام دارند فرو میکنند. طب سوزنی در اغلب موارد با هدف تسکین درد تجویز میشود و همانطور که قابل حدس است روش انجام آن در کشورهای گوناگون با هم تفاوت دارد.
طب سوزنی در ایالات متحده بر اساس قوانین طب سوزنی سنتی چینی یا TCM و در آلمان بصورت کاملا متفاوتی انجام میگیرد. اصولا روش های درمانی متعدد دارای عوارض گوناگونی هستند. طب سوزنی نیز یکی از همین روش های درمان با مزایا و معایب خود است. با ما همراه باشید تا اطلاعات بیشتری را در مورد این روش درمانی در اختیار شما قرار دهیم.
تاریخچه طب سوزنی
طب سوزنی یکی از قدیمیترین شیوه های طب سنتی چینی است. گرچه بسیاری از مورخان معتقد هستند که طب سوزنی در چین آغاز شده است، اما در زمان دقیق آن روایتهای متناقضی وجود دارد. تاریخچه استفاده از طب سوزنی در کشور چین به دوران نوسنگی بازمیگردد. در آن زمان از سنگهای نوک تیزی به نام “بیان شی” به جای سوزن های امروزی استفاده میشد. سوزن های سنگی طب سوزنی مربوط به ۵۰۰۰ سال پیش توسط باستان شناسان در چین کشف شده است، ولی برخی محققان دلیل استفاده از این سنگها را در طب سوزنی تایید نکردهاند. چرا که امکان دارد چینیان باستان برای درمان آبسه ها از این سوزنهای سنگی استفاده کرده باشند.
نخستین کتاب چینی که در مورد طب سوزنی نوشته شده است، کتاب “طب داخلی کلاسیک امپراطور زرد” نام دارد که حدود ۲۳۰۰ سال پیش تالیف شده است. این کتاب از انواع سوزن های فلزی، گذرگاه های انرژی در بدن و نقاط خاص روی آنها، انواع روشهای فروکردن سوزن در بدن و بیماری های قابل درمان با طب سوزنی بحث کرده است. بر اساس یک مقاله درباره رماتیسم، اولین مدارک “تشخیص و درمان سازماندهی شده” برای درمان رماتیسم از طریق طب سوزنی در حدود ۱۰۰ سال قبل از میلاد در بخشی از کتاب پزشکی ” طب داخلی کلاسیک امپراطور زرد ” بوده است.

باستان شناسان سوزن های طلایی و نقرهای را در آرامگاه لیو شنگ با قدمتی حدود ۱۰۰ سال قبل از میلاد پیدا کردهاند که اولین شواهد باستان شناسی طب سوزنی هستند. گرچه مشخص نیست که هدف چینی های باستان از استفاده این سوزن ها چه بوده است. همچنین در تحقیقات تاریخ شناسان مومیایی ۵۰۰۰ سالهای با خالکوبی های خاص یافت شده است. این خالکوبی ها در نقاطی هستند که در طب سوزنی برای درمان کمردرد و دردهای شکمی استفاده میشود. مورخان پس از بررسی های بیشتر دریافتند که این مومیایی از مشکلات کم و دردهی شکمی رنج میبرده است.
چند جلسه درمان با طب سوزنی لازم است
در هر دوره درمان چاقی با طب سوزنی، فرد باید ۱۰ جلسه تحت درمان قرار بگیرد و در این مدت بهتر است فرد از رژیم غذایی خاصی نیز پیروی کند تا نتیجه بهتری بگیرد؛ البته رژیم گرفتن همراه با استفاده از طب سوزنی، بسیار راحت تر از رژیم گرفتن تنهاست، زیرا طب سوزنی باعث کاهش اشتها شده و میل و رغبت را برای خوردن کمتر میکند. معمولا یک تا ۳ جلسه اول درمان، باید ۳ بار در هفته یا بیشتر انجام شود. بعد از ۳ جلسه اول، جلسات به تدریج کاهش یافته و به ۲ بار در هفته و سپس یک بار در هفته میرسد.
معمولا در هفته اول تا چهارم طب سوزنی، عکس العمل بدن به این درمان ناگهانی است و کاهش وزن خیلی سریع اتفاق میافتد. بین ۴ تا ۱۲ هفته، بدن به این شیوه عادت میکند و وارد فاز سازگاری با طب سوزنی شده و تغییرات وزن بسیار جزئی پیش میآید. این روند تا ۱۲ هفته بعد همچنان ادامه دارد و کاهش وزن به کندی پیش میرود؛ اما بعد از این مدت کاهش وزن و سایز دوباره شدت میگیرد.
یادتان باشد در حالت طبیعی فرد باید بعد از ۴ تا ۶ جلسه متوجه تغییرات کوچکی در شرایط خود شود. اگر هیچ بهبودی حاصل نشود، باید به این نکته هم دقت کنید که کیفیت کار متخصصان طب سوزنی متفاوت است؛ پس قبل از ناامید شدن، از یک متخصص طب سوزنی دیگر هم کمک بگیرید.
چه کسانی نمی توانند از طب سوزنی استفاده کنند
اگر دوره بارداری خود را سپری میکنید، به هیچوجه مجاز به استفاده از این روش نیستید، زیرا در این روش، غیر از تخریب سلول های چربی، اشتهای خود را برای خوردن غذا از دست میدهید و همین موضوع باعث میشود، کمتر از حد معمول غذا میل کنید. این امر در حالت عادی برای شما ضرر ندارد اما در دوران بارداری هم برای شما و هم برای جنین خطرناک است. زیرا جنین مواد مورد نیازش را از بدن مادر تامین میکند و درصورتی که شما به اندازه طبیعی غذا نخورید، نه تنها خودتان بلکه جنین هم با فقر مواد غذایی، معدنی و املاح مواجه میشود.
فواید طب سوزنی
طب سوزنی فواید زیادی دارد از جمله:
۱- کاهش درد
طب سوزنی میتواند جهت کاهش درد ناشی از سردردهای مزمن به کار رود. طبق یافتههای یک مطالعه، طب سوزنی ممکن است اختلالات میگرن، تنش موجود در سر، و طیف گستردهای از سردردها یا سایر اختلالات را تسکین دهد؛ اثربخشی طب سوزنی از تاثیرات مصرف داروهای مسکن نیز بالاتر است. به علاوه، طب سوزنی برای کاهش دردهای ناشی از عمل جراحی در سر، سرطان گردن، دوران قاعدگی، بارداری، و همچنین اثرات شیمی درمانی از قبیل حالت تهوع، و به علاوه، علایم دردناک دوران یائسگی بسیار مفید است.
۲- افزایش نرخ باروری و بارداری
طب سوزنی، در واقع، از طریق بهبود قوای جنسی زنان و مردان، افزایش تولید تخمکها و اسپرم های با کیفیت، و همچنین بهبود گردش خون در رحم و نواحی اطراف آن، میزان باروری را افزایش میدهد. طب سوزنی به منظور آرامش گردن رحم و مهار هورمون استرس – که میتواند در فرایند ایجاد جنین در رحم اختلال ایجاد کند – گردش خون را در رحم افزایش میدهد. بنابر نتایج یک نظرسنجی، طب سوزنی میتواند به لقاح اسپرم و تخمک، و تشکیل جنین در رحم کمک کند.
۳- غلبه بر بی خوابی

بی خوابی یکی از مشکلات سلامتی است که بسیاری از آدم ها در سراسر جهان با آن رو به رو هستند؛ از علتهای معمول بی خوابی میتوان به استرس و ژنتیک اشاره کرد. به علاوه، داروهایی که برای درمان بی خوابی استفاده میشوند، معمولا باعث ایجاد عوارض جانبی ناخوشایندی میشوند. از سویی دیگر، پژوهشها به تازگی نشان میدهند، طب سوزنی ممکن است به غلبه بر بی خوابی کمک کند. و البته، مزیت طب سوزنی نسبت به داروهای خواب آور این است که این روش باستانی هیچ عوارض جانبی برای بیمار به همراه ندارد.
۴- غلبه بر آنژین
آنژین یکی از مشکلات سلامتی است که باعث ایجاد درد در ناحیهی قفسه سینه میشود؛ این بیماری معمولا به علت انسداد نسبی جریان خون به قلب ایجاد میشود. استفاده از طب سوزنی الکتریکی یکی از موثرترین راهها برای مقابله با آنژین است. طب سوزنی الکتریکی، با استفاده از نیروی باتری، کاملا بدون خطر است و هیچ عارضه جانبی به همراه ندارد.
۵- درمان کمر درد
کمر درد یکی از دردهای شایع در میان آدم ها است که معمولا به علت خستگی شدید یا به دلیل اختلالات عصبی در برخی بیماران ایجاد میشود. روش درمانی طب سوزنی میتواند به تدریج و به مرور زمان این مشکل را بر طرف کند. فواید طب سوزنی به کاهش کمر درد و بازگشت وضعیت کمر به حالت عادی کمک میکند.
۶- درمان آرتروز
آرتروز نیز ممکن است به کمک طب سوزنی تسکین یابد. ولی در این جا باید خاطر نشان کنیم، طب سوزنی یکی از راه های مکملی است که به همراه مراقبتهای پزشکی میتواند به کاهش درد بیماران کمک کند؛ از این رو، نباید از طب سوزنی به عنوان تنها راه حل این مشکل استفاده کرد. همچنین گفته میشود زانو درد ناشی از پوکی استخوان نیز به وسیلهی طب سوزنی قابل تسکین است. بیشتر آدمهایی که از طب سوزنی استفاده کردهاند، شاهد نتایج مثبت آن بودهاند، به ویژه آنهایی که به کمک طب سوزنی درد و گرفتگی شان بر طرف شده است.
۷- بهبود اثربخشی داروها

با استفاده از طب سوزنی میتوانید میزان مصرف داروها را کاهش دهید، و از این طریق، عوارض جانبی مصرف این داروها را از قبیل تهوع، تغییرات وزن، و همچنین کاهش تمایل جنسی نیز از خود دور کنید. علاوه بر این، طب سوزنی برای خنثی کردن اثرات تشعشع در طول پرتو درمانی نیز مفید است.
طب سوزنی میتواند برخی از عوارض جانبی پرتو درمانی را که غالبا در اثر برخورد تشعشعات به گردن و سر ایجاد میشوند – عمدتا از قبیل اختلال خشکی دهان و حالت تهوع – نیز کاهش دهد. طبق یافتههای یک مطالعه، عوارض جانبی منفی در بیمارانی که تحت پرتو درمانی قرار دارند، با استفاده از طب سوزنی کاهش یافت، اگر چه این عوارض به طور کلی از میان نرفت. با وجود این، تاثیرات منفی پرتو درمانی به وسیله ی طب سوزنی به طور قابل توجهی کاهش مییابند.
۸- درمان تنگی کانال عصب مچ دست (تونل کارپال)
تنگی کانال عصب مچ دست (تونل کارپال) نوعی اختلال است که باعث کرختی و بی حسی دست ها میشود؛ به دنبال این بیماری معمولا درد در نواحی آرنج، مچ دست، و دست ها نیز بروز میکند. طب سوزنی به عنوان یکی از راه های موثر برای درمان این اختلال شناخته میشود؛ مطالعات نشان داده اند طب سوزنی میتواند علایم این بیماری را، از قبیل تورم و دردی که معمولا به همراه دارد، کاهش دهد.
۹- کمک به درمان نوروپاتی پیرامونی
نوروپاتی پیرامونی به بروز آسیب در دستگاه عصبی پیرامونی گفته میشود؛ این دستگاه اطلاعات را از مغز و نخاع به همه جای بدن انتقال میدهد. این بیماری که معمولا با علائمی نظیر احساس کرختی و گز گز یا درد در دستها و پاها همراه است، میتواند باعث سختی در راه رفتن، گرفتن اجسام با دست و سایر کارکردهای بدنی شود. بسیاری از مطالعات اخیر نشان دادهاند، طب سوزنی روش موثری برای درمان علایم این بیماری است؛ به این ترتیب که طب سوزنی انرژی از دست رفته را به اندام های بدن باز میگرداند. طب سوزنی به این بیماران کمک میکند انرژی مورد نیاز نواحی آسیب دیده را برای تعادل و هماهنگی با ذهن و بدن، تامین کنند.
۱۰- کمک به درمان بیماری فشار خون بالا
طب سوزنی به عنوان روش بسیار موثری برای درمان بیماری فشار خون بالا یا هایپرتنشن به شمار میرود. تاثیر طب سوزنی بر بدن افراد مبتلا به فشار خون بالا به این صورت است که به قلبشان آرامش بیش تری میدهد و فشار را هنگام انقباض و انبساط قلب کم میکند.
۱۱- کمک به بازیابی بعد از سکته مغزی
طب سوزنی میتواند به عنوان یکی از درمان های جایگزین و مکمل برای کمک به بازیابی بعد از سکتهی مغزی به کار رود؛ اگر چه در اثربخشی آن هنوز جای بحث وجود دارد. افرادی که دچار سکته مغزی میشوند ممکن است به آسیب مغزی نیز مبتلا شوند، و در اثر آن، تکلم و تحرک برایشان دشوار شود. برای درمان این علائم میتوان از طب سوزنی استفاده کرد. ولی نباید فراموش کنید که طب سوزنی یک درمان مکمل و جایگزین است. با اینکه برخی افراد از فواید طب سوزنی برای کمک به بازیابی بعد از سکتهی مغزی بهرهمند شدهاند، هنوز هیچ گونه شواهد علمی برای اثبات این ادعا وجود ندارد.
آیا طب سوزنی عوارض جانبی دارد

به طور کلی اگر طب سوزنی توسط یک متخصص باتجربه، با استفاده از سوزنهای استاندارد، تمیز و یک بار مصرف انجام پذیرد ایمن است. برای انجام صحیح طب سوزنی و از بین بردن خطرات احتمالی و عوارض جانبی لازم است پزشک متخصص کاملا آموزش دیده باشد و مهارت کافی داشته باشد. افراد مبتلا به بیماریهای جدی ستون فقرات، مانند سرطان یا عفونت، گزینههای خوبی برای طب سوزنی نیستند. همچنین برخی موارد هستند که نباید با طب سوزنی درمان شوند.
نظیر اختلالات کواگولوپاتی (هموفیلی و بیماری پیشرفته کبد)، مصرف وارفارین، اختلالات روانی شدید و عفونتهای پوستی یا آسیب پوست (مانند سوختگی). متاسفانه بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۹، ۹۰ مورد عوارض جدی شامل ۵ مورد مرگ برای افرادی که ممنوعیت استفاده از سوزن درمانی را داشتهاند، گزارش شده است. اما باید گفت دلیل این عوارض ماهیت طب سوزنی نیست، بلکه خطاهایی است که از متخصص طب سوزنی سر زده است.
اکثر این گزارشها از آسیا آغاز میشود. این موضوع نشان دهنده فقر بهداشتی و عدم استفاده از وسایل استریلکننده در بسیاری از کشورهای این قاره است. البته گزارشهایی از عوارض طب سوزنی در کشورهای توسعه یافته نظیر استرالیا، اتریش، کانادا، کرواسی، فرانسه، آلمان، ایرلند، هلند، نیوزیلند، اسپانیا، سوئد، سوئیس، انگلستان و ایالات متحده است. گزارشها شامل ۳۸ مورد عفونت و ۴۲ مورد آسیب اندام بود.
شایعت رین عوارض جانبی شامل پنوموتوراکس، عفونت باکتری و ویروسی است. بررسی های انجام شده در سال ۲۰۱۳، بدون محدودیت در مورد تاریخ انتشار، نوع مطالعه یا زبان نشان داد ۲۹۵ مورد عفونت میکروسکوپیک پاتوژن به عنوان عوارض طب سوزنی گزارش شده است. منابع احتمالی آلودگی و عفونت عبارت هستند از حوله، بسته گرم یا مخزن آب جوش، استفاده مجدد از سوزنهای بازیافت شده یا سوزن های آلوده، استفاده مجدد از سوزنهای شخصی و استفاده مجدد از سوزنها در بخشهای مختلف بدن همان فرد. به همین دلیل توصیه شده است که پزشکان طب سوزنی از سوزن های یک بار مصرف استفاده کنند. گرچه استفاده مجدد از سوزنهای استریلیزه هنوز مجاز است.
خطرات طب سوزنی
در رابطه با خطرات و عوارض طب سوزنی میتوان گفت که این روش درمانی در صورتی که توسط پزشک متجرب انجام شود تقریبا کم خطرترین و کم عارضهترین شیوه درمانیست. در صورتیکه فرد دچار اختلال خون ریزی دهنده باشد یا از داروهای رقیقکننده خون استفاده کند، استفاده از طب سوزنی برای وی خطرناک میباشد. همچنین استفاده از سوزن هایی که به خوبی ضد عفونی و استریل نشدهاند، خطر آلوده شدن فرد را بدنبال دارند.
چکیده
طب سوزنی یا سوزن درمانی که به زبان چینی به آن ژن جیو گفته میشود مهم ترین شاخه طب سنتی چین است که با فروکردن سوزن های بسیار نازک به نقاط خاصی از بدن که گذرگاه های انرژی دانسته میشوند باعث تسکین درد یا درمان مشکل خاصی از بیمار میشود. براساس تئوری طب سوزنی، این نقاط خاص بر روی مسیرهای خاصی از بدن با نام گذرگاه قرار دارند که انرژی حیات که در زبان چینی به آن «چی» (QI) گفته میشود در آنها جریان دارد. طب سوزنی دارای فواید بسیار زیادی می باشد که در این مقاله به آن ها اشاره کردیم، امیدواریم مورد استفاده تان قرار گرفته باشند.
