درمان ترس از مدرسه ،کودکانی که از مدرسه میترسند اغلب بسیار حساس و ناایمناند. این کودکان ترجیح میدهند همیشه کنار والدین خود بمانند و در صورت جدایی از آنها دچار اضطراب میشوند! برای حل این مشکل با راز ثروت همراه باشی.
با ترس کودکان از مدرسه چه کنیم؟
برخی از کودکان به علت وابستگی شدیدی که به والدین خود دارند ، هنگام رفتن به مدرسه دچار نوعی ترس و استرس می شوند. هراس از مدرسه، یکی از اختلال های روانی شایع در دوران مدرسه به ویژه دوره پیش دبستانی و اول ابتدایی است که فقط در مورد مدرسه و در کودکان دبستانی وجود دارد و کودک در مکان های دیگر می تواند دوری از مادر را تحمل کند. در این بخش از نمناک درباره این موضوع مهم و اینکه چگونه بر این ترس کودک غلبه کنیم ، توضیحاتی را آورده ایم
ویژگی های کودکان که از مدرسه می هراسند:
درمان ترس از مدرسه
– در محیط زندگی آنان تبعیض وجود دارد.
– سطح وابستگی به مادر در برخی از آنان شدید است.
– برخی از مادران از تیپ های سلطه جو بوده اند که سعی داشته اند کودک را در انحصار خود داشته باشند یا مادرانی مضطرب دارند.
– احتمالا والدینشان از آن دسته افرادی بوده اند که سعی داشته اند فرزندشان هرگز از خانه خارج نشود.
– اغلب این بچه ها ترسو و خجالتی هستند
– اغلب تصور نادرستی از توانایی های خود بخصوص در مقایسه با دیگر بچه ها دارند.
– برخی از آنها در مدرسه و گاهی در خانه احساس تنهایی می کنند.
عواملی که مدرسه هراسی کودکان را تشدید می کند:
– درگیری والدین در خانه که کودک را در زمانی که در مدرسه است دچار اضطراب و دلواپسی می کند.
– نقص جسمانی کودک.
– داشتن معلم سختگیر تا تنبیه در مدرسه.
– سختی و مقررات و ضوابط مدرسه.
– درگیری و کتک کاری با دیگر بچه ها در مدرسه.
– تولد فرزندی جدید و احساس ناکامی و محرومیت و سرخوردگی.
پژوهشی در این حوزه، ۵ عامل زیر را با ترس از مدرسه مرتبط میداند:
درمان ترس از مدرسه
متغیرهای اجتماعی ـ جمعیتشناختی (Sociodemographic)؛
اضطراب؛
افسردگی؛
عوامل آموزشی (مربوط به محیط آموزشی)؛
عوامل خانوادگی.
با در نظر داشتن عوامل بالا، نقشآفرینی مسائل زیر را نیز بررسی کنید:
نقلمکان، شامل انتقال به مدرسۀ جدید، رفتن به کلاس بعدی و شروع کلاسهای جدید؛
تغییر در زندگی خانوادگی
درمان ترس از مدرسه
مانند جدا شدن اعضای خانواده، طلاق، مرگ عضوی از خانواده یا هرگونه رویداد تروماتیک (ازنظر روانی هولناک) دیگر؛
دغدغهٔ امنیت یا سلامت اعضای خانواده (مانند بیماری یکی از اعضا)؛
اضطراب اجتماعی یا خجالتی بودن؛
مشکلات عذابآور یا خجالتآور مانند شب ادراری مداوم؛
با زورگویی یا تهدید روبهرو شدن در مدرسه؛
ترس از عملکرد و نمرات ضعیف در مدرسه؛
ترس از روابط بد با معلمها یا همکلاسیها؛
ترس (واقعی یا خیالی) از تنبیه یا مسخره شدن در مدرسه؛
داشتن والدینی بیش از حد محافظتکننده (وابستهکننده) باجود پاکنیتبودن.
توجه کنید
که کشف علت اجتناب کودکان از مدرسه گاهی بسیار دشوار است. ممکن است حتی خود کودک نیز متوجه نباشد چرا با مدرسه رفتن دچار اضطراب، ناراحتی یا مریضی میشود.
ترس از مدرسه در چه کودکانی بیشتر بروز میکند؟
درمان ترس از مدرسه
هر کودکی ممکن است با ترس از مدرسه روبهرو شود. برخی پژوهشها نشان میدهند که کودکانی با شرایط زیر، بیشتر در معرض خطر هستند:
تکفرزندها؛
کوچکترین فرزند خانواده؛
کودکانی که بیماریهای مزمن دارند.
راهحل هراس از مدرسه
درمان ترس از مدرسه
برای اینکه ترس فرزندمان را از درس و مدرسه از بین ببریم، میتوانیم از روشهای زیر کمک بگیریم:
۱- برخورد مناسب با کودک در منزل
چنین کودکانی به نظر دیگران در مورد خود حساس هستند، از سرزنش و مقایسه و تحقیر فرزندتان برای رفتارهایی که دارد پرهیز کنید. دوستداشتن او را مشروط به مدرسه رفتن نکنید و وقتی از مدرسه رفتن اجتناب میکند، پیامهای هیجانی مانند «من دیگر مادرت نیستم»، به او ندهید و مساله را شخصی نکنید. کودک نباید حس کند برای خوشحالی مادر باید به مدرسه برود. دلیل مدرسه رفتن را برای کودک میتوان یک قانون اجتماعی بیان کرد. روابط خانوادگی نیز باید اصلاح شود. لازم است که با همسرتان در مورد لزوم حضور کودک در مدرسه، همسو باشید.
۲- معرفی تجربه جدیدی به نام مدرسه رفتن
پیش از شروع مدرسه، حتی هنگام ثبتنام، کودک را با خود به مدرسه ببرید. فضای داخل مدرسه را به او نشان دهید و مربی و ناظم مدرسه را معرفی کنید تا آمادگی و آشنایی لازم را به دست بیاورد. در مواردی که کودک از محیط فیزیکی مدرسه وحشت دارد، گذراندن ساعتهایی لذتبخش در مدرسه میتواند به کاهش ترس او کمک کند، پس در روز تعطیل ساعتی را در مدرسه با بازی با او بگذرانید و اجازه دهید نقاط مختلف را جستجو کند و به ایمن بودن محیط پی ببرد. خاطرههای خوب و شاد مدرسهتان را برایش بازگو کنید.
با او در مورد مشکلات مدرسه
نرفتن یا به دست نیاوردن شغل مناسب در صورت مدرسه نرفتن! صحبت نکنید. با آرامش کودکان را به مدرسه بفرستید و از تاکید و سفارشهای مختلف بپرهیزید. توجه داشته باشید که اضطراب والدین به فرزندان منتقل میشود. اگر کودک را خودتان به مدرسه میبرید، بهتر است برای تغییر شرایط مراقب دیگر که اغلب پدر است، این وظیفه را به عهده بگیرد.
۳- وقتی کودک در مدرسه است
به او توانایی مراقبت از خود در مدرسه را بیاموزید، مثلا چگونه میتواند در مدرسه به تنهایی به دستشویی برود. باید بررسی کنید کودک در مدرسه مشکلی نداشته باشد و مورد آزار دیگران قرار نگیرد. آسان جلوه دادن مقررات مدرسه و وجود مربیای که ارتباط خوبی با کودک برقرار کند به آسانشدن حضور او در مدرسه کمک میکند. عوامل ناراحتکننده مانند تنبیه و توبیخ در مدرسه را باید از بین برد. کودک نباید بهعلت گریه کردن تمسخر شود و مربیان مدرسه نباید او را بهعلت گریه کردن به خانه بفرستند.
حتی اگر کودک
سردرد و سایر علایم اضطراب را نشان داد، باید به مدرسه برود زیرا در این صورت بهتدریج علایم فروکش خواهدکرد. اگر اجازه دهید در منزل بماند به احتمال قوی علایمش تثبیت خواهند شد اما لازم است مدیر و معلم را در جریان وضعیت او قرار دهید چون این کودکان به توجه خاص نیاز دارند. داشتن مهارت ارتباطی مناسب و دوستیابی باعث کسب تجربههای مثبت وی میشود. با دادن مسوولیت اجتماعی به کودک کمک کنید بتواند بهتر ارتباط برقرار کند و نیازهایش را بیان کند. داشتن مسوولیتی در کلاس درس حضور او را در مدرسه هدفمند خواهد کرد.
۴- وقتی کودک از مدرسه برمیگردد
وقتی کودک از مدرسه به منزل برمیگردد، حتما باید یکی از اعضای خانواده در کنار او باشد. پس از انجام تکالیف و درس خواندن، اجازه دهید اوقات فراغت، بازی و استراحت داشته باشد. او میتواند در بازی دلیل ترسش از مدرسه را از زبان عروسکش بیان کند و دانستن این علت به حل مشکل وی کمک خواهدکرد. اجازه دهید کودک درباره احساسش در مورد مدرسه صحبت کند.
برخی والدین تحمل
دیدن احساسات منفی مثل ناراحتی و اضطراب را در فرزندشان ندارند و اجازه بیان آن را به فرزندشان نمیدهند در حالی که کودکان بهدلیل قدرت کمتر تحمل استرس، ممکن است این علایم را بیشتر نشان دهند. از مدرسه برای ترساندن و تنبیه استفاده نکنید. مثلا نگویید: «اگر درس نخوانی، به معلمت میگویم.» کودک را برای مدرسه رفتن تشویق کنید و اگر در خانه ماند، اجازه بازی و تماشای تلویزیون را در ساعتهایی که باید در مدرسه باشد، به وی ندهید و ضمنا خود را از گرفتن مشورت بینیاز نبینید.
۵- با فرزند خود گفتوگو کنید
گاهی کودکان احساسات خود را بدون درخواست شما بیان نمیکنند. بهجای سؤالات بله/خیر از سؤالاتی با پایان باز استفاده کنید تا کودک بتواند جای خالی را کامل کند. مثلا بپرسید: «وقتی در مدرسه هستی، چه چیزی بیشتر از همه آزارت میدهد؟»
۶- موانع آموزشی را پیدا کنید
ببینید آیا مهارتهای ضعیف یادگیری یا نوعی ناتوانی در آموختن، نقشی در ترس از مدرسه دارند یا نه. حتی برای دانشآموزان ممتاز هم ترس از شکست (نمرات ضعیف)، یکی از علل ترس از مدرسه است.
۷- به فرزندتان تسلیخاطر دهید
همواره به فرزندتان یادآوری کنید که همهچیز درست میشود. رفتار شما نیز باید همین گفتار را تأیید کند. به همین دلیل، نگرانی خود را بروز ندهید.
۸- یک متحد پیدا کنید
از معلم یا یکی دیگر از مسئولان مورداعتماد مدرسه کمک بگیرید. از او بخواهید در صورت مضطرب شدن فرزندتان یا بروز هر مشکلی پشتیبان او باشد.
۹- روابط فرزند خود با دوستانش را تحکیم کنید
به فرزند خود کمک کنید روابط دوستانهاش را گسترش دهد. میتوانید دوستانش را به منزل دعوت کنید یا او را در یک باشگاه ورزشی یا فعالیت جمعی دیگر ثبتنام کنید.
۱۰- برنامههای فرزندتان را ارزیابی کنید
مطمئن شوید کودکتان فرصتهای لازم برای موفقیت تحصیلی را دارد و همزمان میتواند به فعالیتهای موردعلاقهاش هم بپردازد.
۱۱- فرزند خود را توانمند کنید
اگر به کودکتان زورگویی شده است، راهبردهای مختلفی را برای بازپسگیری قدرت و غرور او بررسی کنید. اگر لازم بود، از افراد متخصص کمک بگیرید.
۱۲- هر جا لازم بود مداخله کنید
اگر فرزندتان با تهدیدی جدی در مدرسه یا محله روبهرو است، حتما برای رفع آن اقدام کنید. به یاد داشته باشید که تشویق فرزندتان به تلافیکردن بهترین روش مقابله با قلدرها نیست.
۱۳- آهسته و پیوسته اقدام کنید
اگر ترس کودک از مدرسه شدید است، ابتدا فقط چند ساعت او را به مدرسه ببرید؛ بهمرور، زمان حضور او را افزایش دهید تا نهایتا یک روز کامل را در مدرسه سپری کند.
۱۴- از پاداشدادن استفاده کنید
با استفاده از «نظام مدیریت رفتار»، برای حضور در مدرسه به فرزندتان جایزه بدهید. از طرف دیگر، اگر فرزندتان از مدرسه رفتن سر باز زد و در خانه ماند، فعالیتهای تفریحی را برای او ممنوع کنید.
۱۵- با متخصص مشورت کنید
اگر مسائل خانوادگی شما مشکل فرزندتان را تشدید میکند، حتما با متخصص سلامت روان مشورت کنید. اگر ترس از مدرسه با مداخلات شما نیز بهبود نیافت باز هم با متخصص مشورت کنید. در صورت امکان، همهٔ اعضای خانواده را در جلسات مشاوره مشارکت دهید؛ چون روابط خانوادگی هم بر ترس از مدرسه مؤثر است و هم از آن تأثیر میپذیرد.
چاپ مطلب