راز ثروت

بیماری اوتیسم

بیماری اوتیسم یکی از بیماری های گروه اختلالات عصبی است که به عنوان اختلالات رشد فراگیر شناخته شده است (PDDS). مشکلات اوتیسم با ارتباطات و تعامل اجتماعی مشخص می شود. بیماران اوتیسم اغلب الگوهای رفتاری محدود، تکراری و کلیشه ای را از خود نشان می دهند. با ما همراه باشید تا شما را با علت و راههای درمان این اختلال عصبی آشنا کنیم.

اوتیسم چیست

در حال حاضر این طبقه بندی اختلالات بعنوان اختلالات رشدی گسترده – Pervasive Developmental Disorders یا PDD به منظور تشخیص بیماری در آمریکای شمالی شناخته شده است (کتاب راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، ۱۹۹۴ چاپ چهارم، انجمن روانپزشکی آمریکا). PDD اخیرا تحت اصطلاح اختلال طیف اوتیسم (Autism Spectrum Disorder) یا ASD قرار گرفته است. بنابراین، وقتی متخصصین یا والدین به انواع مختلف اوتیسم اشاره میکنند، اغلب آنها اوتیسم را از یکی از اختلالات طیفی تمیز میدهند که PDD نیز شامل آن میشود.

هیچ “نوع” استاندارد یا فرد “مشخصی” مبتلا به ASD وجود ندارد. شاید والدین اصطلاحات مختلف در مورد توصیف کودکان مبتلا به این طیف، از قبیل شبه اوتیستیک، گرایشهای اوتیسیکی، طیف اوتیسم و اوتیسم بیش فعال یا کم فعال را بشنوند، با این حال، اشخاص تحت طیف اوتیسم در برقراری ارتباط، کمبودهای اجتماعی و حسی دارای وجه اشتراک میباشند که در عین حال در خصوص شدت، تعداد علائم یا سن شروع آن متفاوت هستند.

تاریخچه‌ بیماری اوتیسم

از اوایل دهه‌ی ۱۹۰۰ از واژه‌ ی اوتیسم برای اشاره به طیف وسیعی از مشکلات عصبی‌ روانشناختی استفاده می‌شد. امااین اصطلاح از کجا آمد و چگونه دانش درباره‌ی اوتیسم تغییر کرد؟ اصطلاح اوتیسم از واژه‌ی یونانی اوتوس (autos) که به‌ معنای خود است، گرفته شده است. این اصطلاح وضعیتی را تشریح می‌کند که در آن یک فرد از تعاملات اجتماعی کنار گذاشته شده است، به‌عبارت دیگر او تبدیل به یک خود ایزوله شده است. یوجین بلولر روانپزشک سوئیسی نخستین فردی بود که از این اصطلاح استفاده کرد.

او در سال ۱۹۱۱ برای اشاره به برخی از علایم مرتبط با اسکیزوفرنی از این کلمه استفاده کرد. در دهه‌ ی ۱۹۴۰ پژوهشگران آمریکایی از واژه‌ی اوتیسم برای تشریح کودکان دارای مشکلات عاطفی یا اجتماعی استفاده کردند. لئو کانر پزشکی از دانشگاه جان هاپکینز برای توصیف رفتار چندین کودک که دارای رفتار انزواطلبی بودند، واژه‌ ی اوتیسم را به کار برد. در همان زمان هانس آسپرگر دانشمندی آلمانی وضعیت مشابهی را شناسایی کرد و نام آن را سندرم آسپرگر نامید.

تا دهه‌ی ۱۹۶۰ در ذهن بسیاری از پژوهشگران، اوتیسم و اسکیزوفرنی بیماری‌ هایی مرتبط با هم بودند. پس از آن بود که متخصصان پزشکی به‌ تدریج درک جداگانه از اوتیسم در کودکان حاصل کردند. از دهه‌ی ۱۹۶۰ تا دهه‌ی ۱۹۷۰ پژوهش‌ های مرتبط با درمان اوتیسم روی داروهایی نظیر LSD، شوک الکتریکی و تکنیک‌ های تغییر رفتاری تمرکز داشت. مورد آخری روی درد و تنبیه متکی بود. در جریان دهه‌ی ۱۹۸۰ تا دهه‌ی ۱۹۹۰، نقش درمان رفتاری و استفاده از محیط‌ های یادگیری به‌ شدت کنترل شده به‌ عنوان درمان‌ های اصلی بسیاری از اشکال اوتیسم و مشکلات مرتبط مطرح شد. هم‌ اکنون اساس درمان اوتیسم رفتار درمانی و گفتار درمانی است.

علایم بیماری اوتیسم

اوتیسم ناشی از اختلال عصبی است که بر رشد و عملکرد مغز تاثیر میگذارد. اوتیسم یک اختلال طیفی بشمار میرود. بعبارت دیگر، علائم و ویژگیهای آن میتوانند در طیف گسترده ای از ترکیبات یعنی از خفیف تا شدید نمایان شوند. دو کودک با تشخیص مشابه میتوانند بسیار متفاوت از یکدیگر عمل کنند و دارای مهارتهای مختلف باشند.

کودکان مبتلا به ASD تا سن ۲۴ تا ۳۰ ماهگی اغلب در رشد و نمو خود نسبتا عادی بنظر میرسند. در این سن است که والدین متوجه تاخیر در زبان و گفتار، بازی یا تعاملات اجتماعی کودک خود میشوند. البته اختلال در هر کدام از موارد ذکر شده بالا به خودی خود نشانه تشخیص قاطع ASD نخواهد بود، اوتیسم آمیزه ای از چندین چالش رشدی و تکاملی است. نشانه های معمول کودکان مبتلا به بیماری اوتیسم به شرح زیر می باشد:

۱- اختلال ارتباطی

پیشرفت زبان و تکلم به کندی صورت میگیرد و یا اصلا صورت نمیگیرد؛ کلمات بدون اتصال به معنای عادی استفاده میشوند؛ بجای کلمات از حرکات و اشارات استفاده میشوند؛ (echolalia) تکرار حرفهای دیگران زبان کلامی نا مفهوم یا تکراری که بیشتر شبیه به خواندن از روی متنی است (scripted) به وضوح نمایان است.

۲- مشکل در روابط اجتماعی و مهارتهای بازی

تنها بودن را با دیگران ترجیح دادن؛ بی علاقگی در دوست شدن با دیگران؛ واکنش نشان ندادن به لبخند و نگاه نکردن به چشمهای دیگران در حد محدود و یا عدم آن نمایان میشود؛ تماسهای فیزیکی اجتماعی (مثل بغل کردن، گرفتن دست و غیره) در حد زیاد درخواست و یا به طور کلی اجتناب میشود؛ شرکت نکردن در بازیهای تخیلی؛ توانایی ضعیف در استفاده مهارتهای حرکتی؛ ناتوانی در تمرکز.

۳- رفتارهای کلیشه ای و تکراری

ردیف کردن اسباب بازی در یک مسیر مشخص؛ چرخش و تکان دادن بدن؛ به هم زدن دست مثل حرکات پر زدن پرنده؛ حرکات بدنی تکراری به طور مفرط؛ بیش فعال یا بسیار غیر فعال؛ کج خلقی و بهانه گیری بدون هیچ دلیل آشکار؛ ابراز علاقه شدید به یک شیء، ایده، فعالیت و یا شخص خاص؛ مشکل داشتن با تغییر روال عادی.

۴- اختلال حسی

حساسیت های غیر معمول نشان دادن بصورت زیاد یا کم در زمینه حس بینایی، شنوایی، بویایی و چشایی. برخلاف درک عمومی، بسیاری از کودکان مبتلا به ASD ممکن است تماس چشمی بر قرار کنند، به محبت واکنش نشان دهند، لبخند بزنند و بخندند و انواع دیگر احساسات مناسب را به میزان متفاوت نشان دهند. همینطور مثل کودکان دیگر به محیط اطراف خود به روش مثبت و منفی پاسخ دهند.

ممکن است ASD به میزان پاسخ و عکس العمل آنها تاثیر بگذارد به این طریق که نحوه کنترل واکنش بدن و ذهن نسبت به محرک بیرونی دشوارتر میشود. گاهی اوقات مشکل دیدمحیطی (نه بینایی) و ساختار ماهیچه ای چشمها امکان برقراری تماس چشمی را مشکل میکند.(برخی از افراد مبتلا به ASD به جای نگاه کردن مستقیم به دیگران از دید محیطی استفاده میکنند). گاهی اوقات افراد مبتلا به ASD از اعضای خانواده و جمع دوستان کناره گیری میکنند، زیرا تصور لمس شدن بوسیله کسی و یا حتی نزدیک شدن بیش از اندازه فیزیکی برای آنها غیر قابل تحمل است. اضطراب، ترس و سردرگمی ممکن است منجر به ناتوانی در فهم محیط اطراف در یک روال عادی شود.

هر شخص مبتلا به ASD منحصر بفرد بوده و همانند همه افراد دیگر دارای شخصیت مختص بخود و آمیزه ای از ویژگیهای خود است. تفاوتهای زیادی بین افراد مبتلا به ASD وجود دارد. برخی از افراد با ابتلای خفیف ممکن است تاخیر اندکی در گفتار و زبان داشته باشند، اما در تعاملات اجتماعی و برقراری ارتباط با دیگران بیشتر با اشکال روبرو شوند. آنها ممکن است در شروع محاوره برای برقراری ارتباط و ادامه صحبت با دیگران ناتوانی نشان دهند (بعنوان مثال صحبت تک نفری در مورد موضوع مورد علاقه آنها که دیگران رغبتی به ادامه آن ندارند، اما با وجود تلاش دیگران در قطع کردن آن ادامه مییابد). افراد مبتلا به ASD به اطلاعات برونی و درونی به طرق منحصر بفرد و مخصوص به خود کنترل و واکنش نشان میدهند.

دلایل بیماری اوتیسم

علت اوتیسم هنوز شناخته شده نیست و یک دلیل خاص نمی‌ توان برای آن مشخص کرد. با توجه به پیچیدگی اختلال اوتیسم و این حقیقت که علایم اوتیسم و شدت آن متفاوت است، دلایل احتمالی زیادی وجود دارد. هم ژنتیک و هم محیط ممکن است در بروز اوتیسم نقش داشته باشند و هر کدام به تنهایی یا به صورت ترکیبی می‌توانند علت اوتیسم باشند.

مشکلات ژنتیکی. به نظر می‌رسد چندین ژن متفاوت در اختلال طیف درخودماندگی یا اوتیسم دخیل هستند. اوتیسم در کودکان می‌تواند با یک اختلال ژنتیکی از قبیل سندرم رت یا سندرم ایکس شکننده در ارتباط باشد. برای دیگران تغییرات ژنتیکی ممکن است کودک را بیشتر مستعد اوتیسم کند یا عوامل خطر محیطی ایجاد کند. دیگر ژن‌ها هنوز ممکن است تحول مغز را تحت تأثیر قرار دهند یا روش‌هایی که سلول‌های مغز از طریق آن ارتباط برقرار می‌کنند را تحت تأثیر قرار دهند یا آن‌ها ممکن است شدت علایم اوتیسم را تعیین کنند. به نظر می‌رسد بعضی از مشکلات ژنتیکی به ارث برده می‌شود، در حالی که دیگر مشکلات ژنتیکی به‌طور خود به خودی رخ می‌دهند.

عوامل محیطی. پژوهشگران در حال حاضر در حال کشف این هستند که آیا عواملی از قبیل عفونت‌ های ویروسی، مشکلات دوران بارداری یا آلاینده‌ های هوایی در تحریک اختلال طیف در خود ماندگی یا اوتیسم نقش بازی می‌کنند یا خیر.

ارتباطی بین واکسینه کردن و بیماری اوتیسم وجود ندارد

یکی از بزرگترین مشاجره‌ها در اختلال طیف درخودماندگی یا اوتیسم بر روی این است که آیا ارتباطی بین اختلال طیف درخودماندگی و برخی از واکسن‌های دوران کودکی، خصوصا واکسن سرخک- سرخچه- اوریون وجود دارد یا خیر. علی‌ رغم حجم وسیع پژوهش‌ها، هنوز پژوهش معتبری ارتباط بین اوتیسم و این واکسن‌ ها را نشان نداده‌ است. اجتناب از واکسن‌ های دوران کودکی می‌تواند کودک شما را در معرض خطر دریافت و گسترش بیماری‌ های جدی از قبیل سیاه سرفه، سرخک و اوریون قرار دهد.

سایر بیماریهای اختلالات اجتماعی

اوتیسم تنها یک سندروم است که تحت عنوان اختلالات طیف اوتیسم شناخته می‌ شود، سایر اختلالات ارتباط اجتماعی یا بیماری‌ هایی که اکنون در محدوده این طیف شناخته می‌شود عبارتند از:

۱- اختلال درخودماندگی

اختلال درخودماندگی همان چیزی است که با شنیدن کلمه‌ ی اوتیسم به ذهن خیلی‌ ها خطور می‌کند. به اختلال در برقراری ارتباطات، تعاملات اجتماعی و بازی‌ های تخیلی در کودکان زیر ٣ سال، اختلال درخودماندگی گفته می‌شود.

۲- سندرم اسپرگر

کودکان مبتلا به این سندروم مشکل زبانی ندارند و در تست هوش میانگین هوشی بالاتر از متوسط دارند، اما مانند کودکان اوتیسمی در برقراری ارتباطات اجتماعی مشکل و محدودیت دارند.

۳- اختلال فراگیر رشد یا اوتیسم آتیپیک

این اختلال یک دسته‌ی عمومی و فراگیر برای کودکانی است که برخی از رفتارهای اوتیسمی را نشان می‌دهند، اما در سایر دسته‌ ها قرار نمی‌گیرند.

۴- اختلال فروپاشی دوران کودکی

کودکان مبتلا به این اختلال حداقل در دو سال اول زندگی رشد نرمالی دارند و پس از آن بخش بزرگی از مهارت‌ های ارتباطی خود را از دست می‌دهند. این اختلال بسیار نادر است و بسیاری از متخصصان بیمار‌ی‌ های ذهنی در مورد اینکه آن را یک بیماری در نظر بگیرند، تردید دارند

درمان بیماری اوتیسم

تاکنون هیچ روش قطعی‌ برای درمان مبتلایان به اوتیسم یافته نشده‌است. کارآمدترین روش درمانی، توانبخشی است.برای آنکه بهترین سرویس را به یک کودک مبتلا به اوتیسم ارائه دهیم، باید به موارد زیر توجه نماییم:

۱- کودک ما حتما باید توسط یک فوق تخصص روانپزشکی اطفال و یک متخصص مغز و اعصاب اطفال ویزیت شود. به‌طور فشرده و ترجیحا هر روز تحت خدمات گفتاردرمانی و کاردرمانی قرار گیرد.
۲- لازم است والدین و مربی کودک روش‌ های مناسب تقویت مهارت‌ های ارتباطی کودک را از طریق مطالعه کتاب‌ های مرتبط یا به وسیله جلسات مشاوره‌ای که کاردرمانی کودک برگزار می‌کند، فرا بگیرند.
۳- ارزیابی وضعیت حسی – حرکتی کودک به وسیله کارشناسان کاردرمانی صورت پذیرد و در صورت لزوم جلسات کاردرمانی ذهنی کودک به‌طور منسجم برگزار گردد.
۴- موسیقی درمانی، راهکاری برای ارتباط با کودکان اوتیسم است. نقاشی و قصه گویی نیز یکی از روش‌های مؤثر تربیت کودکان اوتیسم است و پدران و مادران باید در یک‌ گوشه اتاق نشسته و کتاب‌ های قصه متناسب با سن کودک را با صدای بلند و دلنشین برای علاقه‌ مندی آنان بخوانند

میزان شیوع بیماری اوتیسم

میزان شیوع اوتیسم طبق گزارش مرکز کنترل و پیشگیری در میان کودکان آمریکایی در سال ۲۰۱۸، یک مورد از هر ۵۹ تولد بوده و میزان شیوع در حال افزایش بوده است. سازمان جهانی بهداشت فراوانی بیماری را در کل جهان یک مورد در هر ۱۶۰ تولد برآورد کرده است. در ایران هم طبق یک گزارش فراوانی موارد اوتیسم یک مورد از هر ۱۵۰ تولد گزارش شده است.

چکیده
بیماری اوتیسم یا درخودماندگی، نوعی اختلال رشدی (از نوع روابط اجتماعی) است که با رفتارهای ارتباطی و کلامی غیرطبیعی مشخص می‌شود. علائم این اختلال تا پیش از سه سالگی بروز می‌کند و علت اصلی آن ناشناخته‌ است.‌ به کسانی که این اختلال را دارند اوتیستیک‌ یا درخودمانده گفته می‌شود. امیدواریم این مقاله نیز برایتان مفید بوده باشد.