رهایی از حملات پانیک
حملات پانیک از جمله انواع بیماری های روانشناختی است که در جوامع شهری و مدرن بیشتر بروز میکند. در همه حالت این بیماری با نشانه های ناگهانی وحشت و اضطراب و ترس در موقعیت های خاصی همراه است. در ضمن نشانه های جسمی نیز در همان دقایق بروز میکند که با عرق کردن، افزایش ضربان قلب، کاهش و یا افزایش دمای بدن و یا درد در بدن همراه است.
اختلال پانیک چیست
«اختلال پانیک» حملات غیرمنتظره و عود کننده ای است که لااقل به دنبال یکی از این حملات علایمی نظیر نگرانی های دائم از وقوع حمله ای دیگر، نگرانی از نتایج ضمنی حمله یا عواقب آن وجود دارد و تغییر شگرفی در رفتار انسان ایجاد میکند. حمله «پانیک» یک دوره احساس ترس شدید است که به طور موقت فعالیت های عادی فرد را مختل میسازد و شروع آن معمولا ناگهانی و به دنبال یک عامل محیطی، آزاردهنده یا دلهره آور است.
این حالت نوعی اضطراب بسیار شدید است که در آن به فرد احساس درماندگی و حتی احساس مرگ دست میدهد. این حالت معمولا به صورت ناگهانی شروع میشود. و معمولا پس از شنیدن یک خبر ناگوار و یا ناکامی در یک زمینه خاص و شاید هم مصرف مواد مخدر و روانگردان و حتی با مصرف یک سیگار شروع شود.
دلایل حملات پانیک
با وجود اینکه دلیل حملات پانیک و اختلال پانیک دقیقا مشخص نیست، حملات پانیک در خانواده ها ارثی هستند. همچنین به نظر میرسد ارتباطی بین این حملات و تغییرات عمده در سبک زندگی وجود دارد؛ تغییراتی مانند فارغ التحصیل شدن از دانشگاه و ورود به محل کار، ازدواج یا بچه دار شدن. استرس شدید، مرگ یکی از عزیزان، طلاق یا از دست دادن شغل هم میتواند محرک حملات پانیک باشد.
حملات پانیک همچنین میتوانند بر اثر بیماری یا عارضه ای فیزیکی رخ بدهند. اگر از نشانه های پانیک رنج میبرید باید حتما به پزشک مراجعه کنید تا از نظر موارد زیر بررسی شوید:
۱- پایین افتادگی دریچهی میترال (مشکل قلبی کوچکی است که بر اثر درست بسته نشدن یکی از دریچههای قلب رخ میدهد)؛
۲- پرکاری تیروئید؛
۳- هیپوگلیسمی (قند خون پایین)؛
۴- مصرف مواد محرک (آمفتامینها، کافئین و کوکائین)؛
۵- قطع کردن مصرف یک دارو.
علائم شایع حملات پانیک
اختلال پانیک معمولا فقط چند دقیقه طول می کشد، اما ممکن است برای چندین ساعت طول بکشد و مجددا رخ دهد.
در اینجا علل شایع این شرایط وجود دارد:
۱- ترس ناگهانی و مکرر
۲- احساس غیر قابل کنترل بودن
۳- احساس ترس و وحشتی که تقریبا بدن را فلج می کند
۴- ترس و یا اضطراب در مورد زمانی که وحشت بعدی رخ دهد
۵- ترس از دست دادن کنترل یا ترس از پایان جهان
۶- احساس اینکه شما در واقعیت نیستید
۷- احساس سفت شدن گلو
۸- احساسی که گویا شما از اطرافتان جدا شده اید
۹- دور شدن از حملات پانیک قبلی
۱۰- احساسی مانند دیوانه شدن یا مردن
علائم فیزیکی در ناخودآگاه ممکن است شامل موارد زیر باشد:
ضربان قلب سریع، عرق کردن، ضعف تنفس، سرگیجه، احساس داغ یا یخ زدگی، بی حسی یا دلتنگی، درد قفسه سینه، خفگی، لرزش و درد شکمی. ممکن است علائم دیگری را که ذکر نشده است تجربه کنید.اگر سؤالی درمورد علائم بیماری دارید، لطفا با پزشک خود مشورت کنید.
درمان حملات پانیک
حمله ها و اختلال پانیک قابل درمان هستند و معمولا با به کارگیری استراتژی های خود درمانی یا چند جلسه درمان، با موفقیت برطرف میشوند.
۱- درمان به روش رفتار آگاهانه
روش رفتار آگاهانه مؤثرترین روش درمان حملات پانیک، اختلال پانیک و آگورا فوبیاست. روش درمانی رفتار آگاهانه بر فکر کردن به الگوها و رفتارهایی که محرک حملهی پانیک هستند تمرکز دارد. این روش به شما کمک میکند واقع بینانه تر به ترس هایتان نگاه کنید. مثلا اگر در حال رانندگی دچار حمله پانیک شوید بدترین اتفاقی که ممکن است بیفتد چیست؟ شاید مجبور شوید کنار بزنید و مدتی توقف کنید، اما احتمال اینکه تصادف کنید یا دچار حمله قلبی شوید بسیار کم است. وقتی متوجه شوید که هیچ چیز هولناکی قرار نیست رخ بدهد، تجربه یک حمله پانیک دیگر به اندازه قبل وحشتناک نیست.
۲- روش درمانی افشا
در این روش درمانی شما در یک محیط امن و کنترل شده در معرض حالات فیزیکی پانیک قرار میگیرید. این روش به شما کمک میکند راه های بهتری برای کنار آمدن با حملات پیدا کنید. شاید از شما خواسته شود که نفس نفس بزنید، سرتان را از طرفی به طرف دیگر بچرخانید یا نفس تان را نگه دارید. این تمرینات مختلف باعث شبیه سازی احساساتی مانند حالت پانیک میشوند. با هر بار تکرار این وضعیت، ترس شما از این حالات بدنی کمتر میشود و بهتر میتوانید حملات پانیک را کنترل کنید.
اگر دچار آگروفوبیا هستید قرار گرفتن در معرض موقعیت هایی که از آنها میترسید هم بخشی از درمان است. در روش درمانی افشا برای فوبیاهای خاص، شما آن قدر با موقعیتی که از آن میترسید روبهرو میشوید تا آن ترس به تدریج از بین برود. طی این تجربه شما متوجه میشوید که این موقعیت صدمه ای به شما نمیزند و کنترل احساسات شما در دست خودتان است.
۳- درمان دارویی
دارو میتواند به طور موقت اختلال پانیک را درمان کند یا بعضی از علائم آن را کاهش بدهد. با این وجود، دارو نمیتواند آن را کاملا درمان یا برطرف کند. مصرف دارو در موارد بسیار شدید میتواند مفید واقع شود، ولی نباید به تنهایی به آن اکتفا کرد. دارو زمانی بیشترین تاثیر را دارد که با درمان های دیگر و تغییر سبک زندگی همراه باشد. مهم ترین بخش درمان، مشخص کردن علت حملات پانیک است. داروهایی که برای اختلال پانیک مورد استفاده قرار میگیرند، شامل موارد زیر است:
داروهای ضد افسردگی: چندین هفته طول میکشد تا این داروها اثر کنند پس باید به صورت مداوم آنها را مصرف کنید، نه فقط هنگام حمله. بنزودیازپینها: این دسته داروهای ضد اضطرابی هستند که خیلی سریع عمل میکنند (معمولا بین سی دقیقه تا یک ساعت). مصرف آنها در هنگام حمله پانیک باعث میشود علائم حمله به سرعت برطرف شوند. با این حال، بنزودیازپینها به شدت اعتیاد آورند و قطع کردن مصرف آنها میتواند عوارضی جدی در پی داشته باشد. پس باید در مصرف آنها احتیاط کرد.
غلبه بر حملات پانیک بدون دارو
علاوه بر روش های درمانی گفته شده میتوان حملات پانیک را بدون دارو نیز کنترل و درمان کرد که در ادامه به آنها اشاره می کنیم.
۱- مثبت باشید
اگر فورا خودتان را سرگرم نکنید و حواستان را پرت نکنید حمله ی پانیک میتواند غیر قابل کنترل و بدتر شود. سرگرم کردن خودتان یک راه تضمینی برای غلبه بر حمله ی پانیک است. وقتی متوجه شدید حمله ی پانیک در شرف وقوع است فورا کاری برای انجام دادن پیدا کنید یا به چیزهایی فکر کنید که ذهنتان را به سمتی کاملا متفاوت بکشد.
نگرش درست می تواند به شما کمک کند با حملهی پانیک مبارزه کنید. اگر ذاتا آدم منفی باشید نه تنها بیشتر دچار حملات پانیک خواهید شد بلکه غلبه بر آنها نیز همیشه برایتان دشوار خواهد بود. حمله ی پانیک میتواند وحشتناک باشد اما درست مانند هر چیز دیگری در زندگی، واکنشی که نشان میدهید مهم است. اگر به حمله ی پانیک، واکنش مثبت نشان بدهید و نگاهتان را درست کنید، خواهید توانست خیلی راحت تر از گذشته بر آن غلبه کنید. حالا چطور مثبت باشید؟!
به خودتان بگویید که اینجا شما رئیس هستید! این شمایید که کنترل را در دست دارید نه اضطرابتان. غلبه بر این شرایط در دستان شماست و این شمایید که تصمیم میگیرید چه احساسی داشته باشید. افکار منفی را دور بیندازید و نگاهتان را اصلاح کنید. یادتان باشد که اضطراب شما نسبت به شما برتری ندارد.
۲- فکر کنید حملات پانیک مانند یک کابوس هستند
کابوس های شبانه ترسناک هستند و حملات پانیک نیز همین طورند، اما یادتان باشد که هر دو نهایتا پایان مییابند. آنها واقعیت دارند و خیالاتی زائیده ی ذهنتان هستند.
۳- یادتان باشد که شما حق انتخاب دارید
گاهی ما در مقابله با شرایطی که دران قرار داریم دست به هیچ اقدامی نمیزنیم و همین باعث تشدید یک حمله ی پانیک میشود. در یک مهمانی هستیم و حمله ی پانیک شروع میشود، تصمیم میگیریم همان جا و در همان شرایط باقی بمانیم چون نمیخواهیم ضعیف یا ناخوش جلوه کنیم. اگر در یک جمع مشغول غذا خوردن هستیم و دچار حمله میشویم، به اجبار به غذا خوردن ادامه میدهیم و لقمه ها را فرو میبریم با وجود اینکه احساس ناخوشایندی داریم، صرفا به این دلیل که نمی خواهیم مثل بقیه نباشیم یا کسی چیزی بفهمد.
یادتان باشد که شما حق دارید تا خودتان را از شرایطی که عامل اضطراب شماست خارج کنید. اگر احساس خوبی ندارید و نیاز دارید فضا را ترک کنید، حتما این کار را بکنید و برای خودتان بهانه نتراشید. لازم نیست بابت دور شدن از بقیه توضیحی ارائه بدهید. اگر نیاز دارید بیرون بروید تا آرام شوید این کار را بکنید. این زندگی و سلامت شماست و کنترل آن نیز به دست شماست.
۴- خودتان را در یک کتاب غرق کنید
خودتان را غرق مطالعه ی کتاب مورد علاقه تان بکنید و وارد دنیایی شوید که فانتزی شماست و ذهنتان را از پیرامونتان دور کنید.
۵- برای خودتان یک سرگرمی پیدا کنید
اگر فورا خودتان را سرگرم نکنید و حواستان را پرت نکنید حمله ی پانیک میتواند غیرقابل کنترل و بدتر شود. سرگرم کردن خودتان یک راه تضمینی برای غلبه بر حمله ی پانیک است. وقتی متوجه شدید حمله ی پانیک در شرف وقوع است فورا کاری برای انجام دادن پیدا کنید یا به چیزهایی فکر کنید که ذهنتان را به سمتی کاملا متفاوت بکشد. با یک دوست تماس بگیرید، پول هایتان را بشمارید یا اتاقتان را تمیز و مرتب کنید. هر چه بهتر بتوانید خودتان را سرگرم و مشغول کنید، راحت تر خواهید توانست این حملات را شکست دهید.
۶- برای حملات پانیک یک اسم خنده دار بگذارید
یک راه واقعا ساده برای سرکوب کردن قدرت حمله ی پانیک این است که یک اسم خنده دار برایش پیدا کنید. مثلا بگویید: خنگول جان! تو دیگه نمیتونی بیای چون قبلا بهت گفتم که دوستت ندارم و نمیخوام دور و بر من پیدات بشه!
۷- یادتان باشد که این نیز میگذرد
بعضی از آدمها اصلا با نگرانی و اضطراب متولد میشوند؛ اگر بیمار شوند نگران این هستند که مبادا باقی عمر خود را بیمار بمانند. هر چیزی میگذرد، دل شکستگی بعد از جدایی و شکست عشقی بالاخره میگذرد، آنفلوانزا با تمام آن حس و حال بدی که دارد نهایتا میگذرد و حمله ی پانیک نیز همینطور است. به خودتان یادآوری کنید که حمله ی پانیک هم مانند هر چیز دیگری خواهد گذشت. گاهی شاید کمی بیشتر طول بکشد اما همین طور نخواهد ماند.
۸- حملات پانیک واقعی نیستند
خیلی از ما به اشتباه فکر میکنیم اضطراب واقعیت دارد در صورتی که حقیقت چیز دیگری است! اضطراب وجود ندارد و همه چیز به تفسیر و تعبیر ما از حوادث برمیگردد. اگر همسر شما سر ساعت همیشگی به منزل نرسید، این تفسیر و نگاه شماست که معلوم میکند چه واکنشی نشان دهید؛ آیا دارد به شما خیانت میکند؟ آیا مشکلی برایش پیش آمده؟ آیا با دوستانش مشغول خوش گذرانی است؟ حملهی پانیک نیز همین طور است؛ ما میتوانیم تصور کنیم واقعی است و حالمان خوب نیست یا اینکه آن را جدی نگیریم و صرفا واکنش شدید بدنمان نسبت به خطر تلقی کنیم.
چکیده
وحشت زدگی یا حمله پانیک نوعی بیماری روانی از گروه اختلالات اضطرابی است که با هجوم ناگهانی وحشت به بیمار و ترس شخص از وقوع مجدد آن ها مشخص میشود. این حملات که معمولا بیش از چند دقیقه طول نمیکشند، با علایمی چون تپش قلب، عرق کردن، احساس تنگی نفس و فشردگی در قفسه سینه، لرزش، احساس از دست دادن تعادل یا گیجی همراه است. این علایم آنقدر گسترده هستند که افراد فکر میکنند دچار سکته قلبی شده اند و می ترسند که بمیرند.
معمولا این اتفاق برای اکثر افراد چند مرتبه در طول زندگیشان رخ میدهد ولی دلیلی بر اینکه آن افراد مبتلا به این بیماری هستند نیست. در صورتی که تعداد این مراتب زیاد شد زمانی است که شما باید برای تست ابتلا به این اختلال نزد روانشناس بروید. این حملات به صورت بسیار اتفاقی و طوری رخ میدهند که عامل تحریککننده اصلی مشخص نیست. افراد مبتلا به این نوع اضطراب اغلب جوان هستند. ما در این مقاله راهکارهایی را برای رهایی از حملات پانیک برای شما بیان نمودیم که امیدواریم مورد استفاده تان قرار گرفته باشد.
چاپ مطلب