بهداشت روانی در محیط کار

بهداشت روانی در محیط کار

بهداشت روانی در محیط کار ، وقتی از سلامت کارکنان در محیط کار سخن گفته می شود، بیشتر عوامل جسمی و فیزیکی که در محیط کار بر سلامت کارکنان موثر است به ذهن مان متبادر می شود. عواملی همچون آلودگی داخلی محل کار، شرایط محیطی مانند نور محیط کار، گرمایش و سرمایش محیط کار و … ، اما دسته دیگری از عوامل نیز وجود دارد که بر بهداشت روانی شاغلان تاثیر به سزایی دارد با راز ثروت همراه باشید.

بهداشت روانی در محیط کار چیست؟

بهداشت روانی در محیط کار یعنی مقاومت در مقابل پیدایش مشکلات روانی و اختلالات رفتاری در کارکنان یک مجموعه و سالم سازی فضای روانی کار به نحوی که:
*   هیچ یک از کارکنان مجموعه به دلیل عوامل موجود در آن دچار اختلال روانی نشوند.
*   همه کارکنان از این که در آن مجموعه مشغول به کار هستند، احساس رضایت کنند و علاقه مند باشند کار خود را در آن جا ادامه دهند.
*   هر یک از کارکنان سازمان درباره خود، مافوق، همکاران خود و به طور کلی نسبت به جهان اطراف و به خصوص به جایگاه خود در مجموعه کاری شان احساس مثبتی داشته باشند.

محیط کاری می تواند عارضه های منفی بر سلامت جسمی و روانی کارکنان داشته باشد اگر:

فضایی به وجود آوریم که تعادلی بین کار و زندگی وجود نداشته باشد.
تبعیض، تجاوز به حقوق کارکنان و برچسب زدن رواج داشته باشد.

تعادل میان کار و زندگی

تعارض میان کار و زندگی، وقتی به وجود می آید که کارکنان دریابند نقش های آنان در محیط کار و خانواده، با یکدیگر تداخل داشته و برای یکدیگر مزاحمت ایجاد می کنند. همه ی استرس ها، منفی و مضر نیستند و جزئی از ماهیت کار محسوب می شوند.
تحقیق های انجمن بهداشت روانی «کانادا» در سال۲۰۰۱میلادی نشان می دهد
کارکنانی که استرس ناشی از کار را مثبت تلقی می کنند، از بهره وری بالایی برخوردارند. بسیاری از کارکنان معتقدند تعارض میان کار و زندگی به محیط خانواده و کار، آسیب جدی می رساند که می تواند سلامت جسمی و روانی فرد را به خطر بیندازد. البته این به این معنی نیست که استرس، به تنهایی موجب تشدید بیماری های روانی می شود. استرس زیاد، زمینه ساز افسردگی، اضطراب یا خشم شده و در کارکرد مغز، اختلال ایجاد می کند و درنهایت، منجر به ضعف سیستم ایمنی بدن می شود. به عبارتی، استرس زیاد، می تواند موجب ضعف اخلاقی، غیبت و کاهش بهره وری شود.

تعارض شدید میان کار و زندگی همراه است با:

تحمل استرس زیاد، افسرده خویی، درماندگی و ضعیف تر شدن وضعیت سلامت جسمانی
کاهش رضایتمندی شغلی و تعهد سازمانی
افزایش مراجعه به پزشک
افزایش غیبت کاری

برای از بین بردن تعارض میان کار و زندگی، به کارفرمایان توصیه می شود:

کارهای اضافی را کم کنید:
یکی از این روش ها، جلوگیری از مکاتبه های اضافی و ارجاع آن از مدیریت به کارکنان، اصلاح و بهبود فرآیندهای کاری است. در این زمینه با کارکنان مشورت کنید.
کاهش مأموریت های اداری
کاهش پرداخت اضافه کاری و پرداخت های جایگزین برای جبران هزینه های زندگی (پاداش براساس شایستگی و عملکرد)به کارکنان برای انجام اضافه کاری، فرصت «نه گفتن» بدهید، به شرطی که وقفه در کارهای اداری به وجود نیاید.
ساعت های کارِ شناور تدوین کنید تا کارکنان بتوانند در طول هفته، چند روزی از این ساعت های کاری استفاده کنند یا شرایط انجام کار در خانه را فراهم سازید.
نباید کارکنان را برای انتخاب میان پیشرفت شغلی و رسیدگی به خانواده تحت فشار بگذارید، بلکه باید راه کارها و شاخص های ارتقا و ترقی شغلی به نحوی طراحی شود که به زندگی خصوصی کارکنان، صدمه ای نرساند.

برای حفظ تعادل میان کار و زندگی خانوادگی کارکنان باید:

بهداشت روانی در محیط کار
به اضافه کاری های غیرمنطقی «نه» بگویید.
سعی کنید کار اداری را کم تر به خانه ببرید.
اگر مجبورید در خانه، کارهای اداری انجام دهید، باید وقت خاصی را به آن ها اختصاص دهید.
برای نمونه، وقتی که فرزندان به رختخواب رفتند.
مأموریت های اداری را کاهش دهید.
از ساعت های کاریِ شناور استفاده کنید.
به یاد داشته باشید واکنش افراد در مقابل استرس، متفاوت است.
ممکن است استرس برای یک نفر عارضه های جسمانی و روانی شدید داشته باشد درحالی که دیگری، از این عارضه ها در امان باشد.

عدم تبعیض و تجاوز به حقوق دیگران

تبعیض
نقض حقوق دیگران و برچسب زنی
مانعی جدی برای داشتن سلامت جسمی
روحی و روانی خوب است.
ترس ازدست دادن شغل
عدم ارتقای شغلی
عدم مشارکت کارکنان و تمسخر از سوی همکاران
می تواند آسیب جدی به سلامت روحی و روانی فرد وارد نماید.
تبعیض، سم مهلکی برای یک محیط کاریِ خوب محسوب می شود و زمینه ساز بروز بسیاری از بیماری ها است.
سازمان ها از داشتن کارکنان سالم و تندرست بهره می برند.
کارکنان را تشویق کنید به فکر سلامتی خود باشند.
وجود کارکنان سالم
تندرست و بانشاط
موجب بهبود اخلاقیات و افزایش بهره وری در سازمان می شود.

۴ توصیه برای حفظ سلامت روان در محیط کار

۱) به استراحت‌های صحیح فیزیکی توجه کنید

بهداشت روانی در محیط کار
بسیاری از افراد در زمان‌های فراغت خود در محیط کار به جست‌وجو در تلفن‌های همراه خود، نشستن و بستن چشم‌های خود پشت میز کار یا قدم زدن میان صندلی‌ها اکتفا می‌کنند اما بهتر است بدانید این نوع از استراحت نه تنها برای سلامت جسمی بلکه برای سلامت روانی شما نیز مفید نخواهد بود.
زندگی اداری به قدر کافی ایستا و بی‌حرکت هست و شما برای حفظ سلامت خود نباید از ورزش کردن و داشتن فعالیت فیزیکی هنگام کار غافل شوید.
ورزش به انتقال خون سرشار از اکسیژن به مغز شما و داشتن خواب بهتر در شب کمک می‌کند و شما را در معرض هوای تازه و فضای بیرون از خانه و محیط کار قرار می‌دهد که همه این موارد در نهایت برای خلق و خو و وضعیت کلی سلامت روانی شما مفید است.

۲) با دیگران مهربان باشید

بهداشت روانی در محیط کار
مهربانی با دیگران به دو دلیل توصیه می‌شود.
اول
آن که همه افراد در زندگی خود دچار مشکلاتی هستند که دیگران از آن‌ها بی‌خبرند و رفتارهای محبت‌آمیز دیگران می‌تواند در مسیر حل مشکلات آن‌ها بسیار یاری‌رسان باشد.
این امر منجر به قدردانی افراد از شما می‌شود.
دوم
آن که این کار برای ذهن خود شما نیز مفید است
مهربان بودن با دیگران و جست‌وجوی راه‌هایی برای حمایت از اطرافیان در حقیقت باعث افزایش شادی شما می‌شود.
به باور روانشناسان نشان دادن کمی محبت و عطوفت به دیگران و استفاده از جملات مثبت و محبت‌آمیز تاثیری شگرف در روحیه خود افراد دارد و در صورتی که این رویه برای مدتی طولانی حفظ شود، تاثیرات آن بسیار چشمگیر خواهد بود.

۳) مرز بین زندگی و شغل خود را مشخص کنید

یکی از مشکلاتی که افراد فریلنسر با آن دست و پنجه نرم می‌کنند این است که اجازه ندهند تا کارشان وارد زندگی خصوصی آن‌ها شود.
این امر ممکن است برای افراد با کارهای اداری نیز ایجاد شود.
مرزبندی‌های خود را میان زندگی شخصی و کاری خود مشخص کنید و در زمان‌بندی کار و استراحت خود قاطع باشید. اگر محیط کار شما و مسائل کاری در تمام زمان‌های شبانه‌روز به اولویت تبدیل شود و تمام جنبه‌های زندگی شما را تحت تاثیر قرار دهد، احتمال ابتلا به افسردگی در شما افزایش خواهد یافت. در حالی که اگر شما در تعیین مرزبندی‌ها سختگیر باشید، باعث افزایش بهره‌وری شما می‌شود و به شما امکان می‌دهد آرامشجسمی و روحی بسیار مؤثرتری داشته باشید.
توجه داشته باشید که در زمان کار باید تمام تمرکز خود را روی مسائل کاری و در زمان استراحت تمام ذهن خود را معطوف به مسائل شخصی خود سازید تا در هر دو جنبه زندگی خود به فردی موفق تبدیل شوید.

۴) افکار خود را به اشتراک بگذارید

بهداشت روانی در محیط کار
فضای ایده آل برای محیط کار باید به گونه‌ای باشد که به حریم خصوصی افراد احترام گذاشته شود اما در صورت لزوم باید فضای بیان احساسات و به اشتراک گذاشتن افکار نیز فراهم باشد.
محیط‌های کاری مدرن به تدریج آموخته‌اند که نگه داشتن احساسات یا احساس افسردگی و اضطراب نه تنها برای سلامتی مضر است بلکه برای محیط کاری نیز آسیب‌زا است.
یکی از توصیه‌های روانشناسان به کارفرمایان این است که فضاهایی را در اختیار کارمندان خود بگذارند تا افراد بتوانند مشکلات خود را با دیگر افراد در میان بگذارند و از آن‌ها کمک بگیرند. به اشتراک گذاشتن این مشکلات می‌تواند تأثیر بسیار بزرگی در احساس شما نسبت به همکارانتان داشته باشد، هر چقدر هم که احساس کنید این کار ناخوشایند یا دشوار خواهد بود، تاثیرات مثبت آن بر سلامت روانی شما قابل چشم‌پوشی نیست.
کارفرمایان نیز باید بدانند که تلاش برای پرورش جو مثبت در محیط‌های کاری بسیار مهم است و در صورتی که کارمندان از وضعیت سلامت روان مطلوب‌تری برخوردار باشند، بازده کاری بالاتری خواهند داشت.

 توصیه هایی برای ارتقای بهداشت روانی در محیط کار

مدیران بخوانند

_ کارهای اضافه را کم کنید؛ اصلاح و بهبود فرایندهای کاری راهکاری مناسب برای جلوگیری از کارهای اضافه و دوباره کاری است. در این زمینه با کارکنان خود مشورت کنید.
_ به کارکنان خود اجازه و فرصت «نه گفتن» برای انجام اضافه کاری بدهید
به شرطی که وقفه ای در کارهای مجموعه به وجود نیاید.
_ کارکنان خود را بر سر دو راهی «کار یا زندگی» قرار ندهید.
نباید کارکنان را برای انتخاب بین پیشرفت شغلی و رسیدگی به خانواده تحت فشار بگذارید، یا این که آن ها را وادار کنید از ادامه تحصیل صرف نظر کنند. بلکه باید راهکارها و شاخص های ارتقای شغلی به نحوی طراحی شود که به زندگی خصوصی کارکنان صدمه ای وارد نکند؛
مثلا
اگر انجام برخی امور در خانه ممکن است و فرد ترجیح می دهد در منزل وظایف خود را انجام دهد، بتواند به جای اجبار به ماندن در محل کار و اضافه کاری، در خانه به امور کاری خود رسیدگی کند.
_ ماموریت ها و شیفت های خارج از ساعت کاری را به حداقل برسانید.

 کارکنان بخوانند

بهداشت روانی در محیط کار
_ در ساعات کاری به ذهن خود استراحت دهید. نفس عمیق، بلند شدن از پشت میز و قدری راه رفتن و صحبت کردن با همکاران مثبت نمونه هایی از استراحت هستند.
_ به درخواست های غیرمنطقی مانند اضافه کاری های زیاد، محترمانه «نه» بگویید.
_ تلاش کنید کار را کمتر به خانه ببرید.
در صورت مجبور بودن به این کار، باید زمان خاصی را به آن اختصاص دهید؛
برای مثال زمانی که فرزندان به خواب رفتند.
_ استانداردهای معقولی برای خود در نظر بگیرید و از خود انتظارات کمال گرایانه در انجام کارها نداشته باشید.

پاسخ دهید