ویژگی های جنگ نرم

ویژگی های جنگ نرم

ویژگی های جنگ نرم

جنگ نرم همانطور که از نام آن پیداست اسلحه اش چیزی به غیر تفنگ و بمب و سلاح هسته ای و می باشد ابزار این نوع جنگ روان و رفتار و عقاید طرف مقابل را هدف می گیرد دشمنان در این نوع جنگ به کمک رسانه و شیوه های خاص تغییر عقاید سعی در نابود کردن ذهنیات مردم را دارند، در ادامه یک تحقیق درباره جنگ نرم را برای شما می آوریم با ما همراه باشید.

جنگ و انواع آن

جنگ به سه نوع تقسیم بندی میشود که عبارتند از:

۱- جنگ سخت

جنگ سخت، جنگ نظامی و درگیری فیزیکی میان سربازان و نظامیان مهاجم و جبهه مقابل است که با اهدافی همچون تغییر حکومت و نظامی سیاسی و تعیین حاکم و نظام سیاسی جدید صورت می گیرد. جنگ تحمیلی استکبار جهانی علیه جمهوری اسلامی ایران به سرکردگی صدام، نوعی جنگ سخت محسوب می شود.

۲- جنگ نیمه سخت

در جنگ نیمه سخت، دشمن بدون آنکه آشکارا و عملی، وارد درگیری شود، با فراهم کردن زمینه های لازم، مهره های خود را از طریق کودتای نظامی به قدرت می رساند و مراکز حساس قدرت را در اختیار می گیرد. کودتا بیشتر به دست نیروهای نظامی یا بخشی از نیروهای نظامی صورت می گیرد و معمولا فاقد پشتوانه اجتماعی در میان توده ها است. در دهه اخیر در بسیاری از کشورهای دنیا کودتا رخ داده است؛ در کشورهایی از قبیل تایلند، برمه، فیلیپین، ایران (در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲)، عراق، لیبی (به قدرت رسیدن معمر قذافی در سال ۱۹۶۹)، مصر، شیلی، آرژانتین، لهستان و… .

۳- جنگ نرم

مفهوم جنگ نرم در مقابل جنگ سخت به کار می رود و البته با آن در ارتباط است و دو روی یک سکه اند. ژوزف نای، نظریه پرداز مشهور آمریکایی و مبتکر نظریه قدرت نرم، معتقد است که در عصر کنونی باید به کارگیری چهره سخت قدرت را به حاشیه راند و از ابزار نرم آن بهره جست؛ از این رو از دیدگاه ژوزف نای باید با اعمال قدرت نرم، کاری کرد که «تو همان چیزی را می خواهی که من می خواهم.»

به عبارت دیگر، باید طرف مقابل به گونه ای متقاعد شود که به میل، اراده و تمایل خود و با خشنودی، تن به هدف مورد نظر بدهد و در نهایت، احساس رضایت بیشتری هم بکند بدون اینکه به زور و خشونت متوسل شویم و چهره سخت قدرت را بروز دهیم. دشمن در جنگ نرم، با برنامه ریزی کامل و دقیق و با استفاده از اقدامات روانی، رسانه ای، تبلیغاتی، اجتماعی می کوشد بر باورها، احساسات و رفتارهای جامعه تاثیر بگذارد؛ به گونه ای که آنها همان چیزی را باور داشته باشند که دشمن می خواهد؛ همان احساسات و تمایلاتی را داشته باشند و ابراز کنند که دشمن اراده کرده است؛ همان کاری را انجام دهند که او دوست دارد و افراد جامعه نه تنها از همفکری و همسویی با دشمنان قسم خورده خود احساس شرمندگی نکنند؛ بلکه با افتخار از آن یاد کنند.

از اینرو ژوزف نامی قدرت نرم را به «توانایی شکل دهی ترجیحات دیگران» و «قدرت برای جذب» تعریف کرده است. در یک کلام می توان جنگ نرم را این گونه نیز تعریف کرد: «اجرای برنامه ای حساب شده، مسالمت آمیز و دراز مدت برای نفوذ در ارکان سیاسی – اجتماعی یک نظام به منظور تغییر سیستم سیاسی یک کشور با ایجاد تغییر و تحول اساسی در باورهای اساسی و اصلی آن.

ویژگی های جنگ نرم

ویژگی های جنگ نرم

جنگ نرم ویژگیهای زیاد و متنوعی دارد که برخی از آنها عبارت اند از:

۱- ماهیت زدا: جنگ نرم در پی تغییر قالبهای ماهوی (باورها، ارزشها و اندیشه های اساسی) جامعه و ساختار سیاسی است تا ماهیت اولیه را بزداید و مدلهای رفتاری جدیدی در راستای ساختارشکنی شکل بگیرد.

۲- مرموز: جنگ نرم، آرام، تدریجی، خزنده، زیرسطحی، نامحسوس و مرموز است؛ به گونه ای که بسیاری آن را تشخیص نمی دهند.

۳- تصویرساز: در جنگ نرم، مهاجم، با استفاده از نمادهای تاریخی، تصویری مطلوب از خود ارائه می دهد و حریفش را نماد یاس و شکست خوردگی معرفی می کند و عملیات روانی ویژه ای انجام می دهد.

۴- بایا: نتایج جنگ نرم – که تغییر باورها و اعتقادات است – پایدار و مداوم است و به راحتی و به زودی قابل بازگشت به حالت اولیه نیست.

۵- با جاذبه استخدام گرانه: جنگ نرم با ایجاد جاذبه های کاذب، به گونه ای عمل می کند که به تدریج، نیروهای درون جامعه هدف، خواسته یا ناخواسته به استخدام کارگزاران اصلی جنگ نرم درمی آیند و به آن، تحرک بیشتری می بخشند.

۶- محرک افکار و عواطف: در مهندسی جنگ نرم تلاش می شود که با استفاده از نمادسازیها، اسطوره سازیها و خلق ارزشهای جدید، از احساسات و عواطف جامعه هدف، پلی برای نفوذ در افکار و تغییر باورها ساخته شود و با تحریک عواطف و احساسات، زمینه خلق بحرانها فراهم شود.

۷- آسیب زا: جنگ نرم با شناسایی آسیبهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، روی آنها مانور می دهد و ضمن افزون تدریجی آنها آسیبهای جدید نیز می آفریند.

۸- دارای تنوع روشی: در جنگ نرم از تمام علوم، فنون و شیوه ها استفاده می شود و از این رو از لحاظ روشی بسیار پردامنه است.

۹- بحران زا: جنگ نرم با دامن زدن به تفاوتهای طبیعی در باورها و ارزشها، رفتارهای جدید اختلاف انگیزی پدید می آورد و بر اثر آن، بحران و درگیری داخلی ایجاد می کند و همبستگی اجتماعی و وحدت ملی را تخریب می کند.

۱۰- تردیدافزا: یکی از قواعد جنگ نرم، ایجاد تردید و بدبینی روزافزون درباره باورها و اعتقادات اساسی جامعه است تا بتواند آن باورها و اعتقادات بنیادین را تغییر دهد.

۱۱- روزآمد: در جنگ نرم از پیشرفته ترین تکنیکهای روز، فضای مجازی و سایبری به عنوان محیط جنگ نرم استفاده می شود؛ این فضا، با ایجاد جاذبه های گوناگون به گمراه سازی مخاطبان می پردازد و زمینه لازم را برای سوار شدن بر امواج احساسات به خوبی فراهم می سازد.

۱۲- فریبنده رفتارساز: زورگویی یا اعمال اقتدار در جنگ نرم به گونه ای است که رفتار دیگران – برخلاف میلشان – تغییر داده می شود، بی آنکه این زورگویی را احساس کنند. مثل فردی کلاه بردار که با روشهایی فریبنده، شخص را وادار می کند با دست خودش، مبلغی پوی بدهد؛ یعنی در جنگ نرم، اطلاعات ورودی به ذهن و دل انسان، کنترل و مدیریت می شود؛ در نتیجه رفتار بیرونی او نیز تا حدودی کنترل می شود و در راستای هدف مورد نظر جریان می یابد؛ مثل کنترل ورودی یک کارخانه که باعث کنترل خروجی آن نیز می شود.

در جنگ نرم، اطلاعات مورد نیاز و ظاهرا مفید به شخص داده می شود؛ اما ممکن است این اطلاعات «درست»، «گزینش شده» یا «اشتباه» باشد؛ ولی رفتاری که در پایان از آن شخص سرمی زند، همان رفتاری است که شما می خواهید انجام دهد. البته ویژگیهای ماهوی جنگ نرم بسیار است؛ ولی برای اختصار به این موارد بسنده می کنیم.

تاکتیک های جنگ نرم

جنگ نرم نیز مانند سایر انواع جنگ ها تاکتیک هایی دارد که عبارتند از:

۱- برچسب زدن

ویژگی های جنگ نرم

بر اساس این تاکتیک، رسانه‌ها، واژه‌ های مختلف را به صفات مثبت و منفی تبدیل کرده و آن‌ ها را به آحاد یا نهادهای مختلف نسبت می‌ دهند.

۲- تلطیف و تنویر

از تلطیف و تنویر (مرتبط ساختن چیزی با کلمه ای پرفضیلت) استفاده می‌شود تا چیزی را بدون بررسی شواهد بپذیریم و تصدیق کنیم.

۳- انتقال

انتقال یعنی اینکه اقتدار، حرمت و منزلت امری مورد احترام به چیزی دیگر برای قابل قبول‌ تر کردن آن منتقل شود.

۴- تصدیق

تصدیق یعنی اینکه شخصی که مورد احترام یا منفور است بگوید فکر، برنامه یا محصول یا شخص معینی خوب یا بد است. تصدیق فنی رایج در تبلیغ، مبارزات سیاسی و انتخاباتی است.

۵- شایعه

شایعه در فضایی تولید می‌شود که امکان دسترسی به اخبار و اطلاعات موثق امکان پذیر نباشد.

۶- کلی‌ گویی

محتوای واقعی بسیاری از مفاهیمی که از سوی رسانه‌های غربی مصادره و در جامعه منتشر می‌شود، مورد کنکاش قرار نمی‌گیرد. تولیدات رسانه‌های غربی در دو حوزه سیاست داخلی و خارجی، مملو از مفاهیمی مانند جهانی شدن، دموکراسی، آزادی، حقوق بشر و… است. اینها مفاهیمی هستند که بدون تعریف و توجیه مشخص، در جهت اقناع مخاطبان در زمینه‌ ای مشخص بکار گرفته می‌شوند.

۷- دروغ بزرگ

این تاکتیک قدیمی که هنوز هم مورد استفاده فراوان است، عمدتا برای مرعوب کردن و فریب ذهن حریف مورد استفاده قرار می گیرد.

۸- پاره حقیقت‌ گویی

گاهی خبر یا سخنی مطرح می‌شود که از نظر منبع، محتوای پیام، مجموعه‌ ای به هم پیوسته و مرتب است که اگر بخشی از آن نقل و بخشی نقل نشود، جهت و نتیجه پیام منحرف خواهد شد.

۹- انسانیت‌ زدایی و اهریمن‌ سازی

یکی از موثرترین شیوه‌ های توجیه حمله به دشمن به هنگام جنگ (نرم و یا سخت)، «انسانیت زدایی» است. چه اینکه وقتی حریف از مرتبه انسانی خویش تنزیل یافت و در قامت اهریمنی در ذهن مخاطب ظاهر شد، می توان اقدامات خشونت‌ آمیز علیه این دیو و اهریمن را توجیه کرد.

۱۰- ارائه پیشگویی‌ های فاجعه آمیز

در این تاکتیک با استفاده از آمارهای ساختگی و سایر شیوه‌ های جنگ روانی (از جمله کلی گویی، پاره حقیقت گویی، اهریمن سازی و…) به ارائه پیشگویی‌ های مصیبت‌ بار می‌ پردازند که بتوانند حساسیت مخاطب را نسبت به آن افزایش داده و بر اساس میل و هدف خویش افکار وی را هدایت نمایند.

۱۱- قطره چکانی

در تاکتیک قطره چکانی، اطلاعات و اخبار در زمان‌ های گوناگون و به تعداد بسیار کم و به صورتی سریالی ولی نامنظم در اختیار مخاطب قرار می‌ گیرد تا مخاطب نسبت به پیام مربوطه حساس شده و در طول یک بازه زمانی آن را پذیرا باشد.

۱۲- سانسور

در این تاکتیک سعی می‌شود فضایی مناسب برای سایر تاکتیک‌ های جنگ نرم به ویژه شایعه خلق شود تا زمینه نفوذ آن افزایش یابد. در این تاکتیک با حذف بخشی از خبر و نشر بخشی دیگر به ایجاد سوال و مهمتر از آن ابهام می‌ پردازند و بدین ترتیب زمینه تولید شایعات گوناگون خلق می‌ شود.

۱۳- جاذبه‌ های جنسی

استفاده از نمادهای اروتیکال از تاکتیک‌ های مهم مورد استفاده رسانه‌ های غربی است به طوری که می‌ توان گفت اکثر قریب به اتفاق برنامه‌ های رسانه‌ های غربی از این جاذبه در جهت جذب مخاطبان خویش به ویژه جوانان که فعالترین بخش جامعه هستند، بهره می‌ گیرند.

۱۴- ماساژ پیام

در ماساژ پیام، از انواع تاکتیک‌ های گوناگون (حذف، کلی گویی، پاره حقیقت گویی، زمان بندی، قطره چکانی و…) جنگ نرم استفاده می‌ شود تا پیام بر اساس اهداف تعیین شده شکل گرفته و بتواند تصویر مورد انتظار را در ذهن مخاطب ایجاد کند. در واقع در این متد، پیام با انواع تاکتیک‌ ها ماساژ داده می‌ شود که از آن مفهوم و مقصودی خاص برآید.

۱۵- ایجاد تفرقه و تضاد

ازجمله اموری که در فرآیند جنگ نرم مورد توجه واقع می‌شود، تضعیف از طریق تزریق تفرقه در جامعه هواداران و حامیان حریف است. ایجاد و القاء وجود تضاد و تفرقه در جبهه رقیب باعث عدم انسجام و یکپارچگی شده و رقیب را مشغول مشکلات درونی جامعه حامیان خود می‌کند و از این طریق از اقتدار و انرژی آن کاسته و قدرتش فرسوده شود.

۱۶- ترور شخصیت

ویژگی های جنگ نرم

در جنگ نرم بر خلاف جنگ سخت، ترور فیزیکی جای خود را به ترور شخصیت داده است. در زمانی که نمی‌ توان و یا نباید فردی مورد ترور فیزیکی قرار گیرد، با استفاده از نظام رسانه‌ ای و انواع تاکتیک‌ ها از جمله بزرگ‌ نمایی، انسانیت‌ زدایی و اهریمن‌ سازی، پاره حقیقت‌ گویی و… وی را ترور شخصیت می‌ کنند و از این طریق باعث افزایش نفرت عمومی و کاهش محبوبیت وی می‌ شوند.

دشمنان انقلاب و نظام اسلامی با استفاده از این تاکتیک و بهره‌ گیری از ابزار طنز، کاریکاتور، شعر، کلیپ‌ های کوتاه و… که عموما از طریق اینترنت و تلفن همراه، پخش می‌ شود به ترور شخصیت برخی افراد سیاسی و فرهنگی موجه و معتبر در نزد مردم می‌ پردازند.

۱۷- تکرار

برای زنده نگه داشتن اثر یک پیام با تکرار زمان‌ بندی شده، سعی می‌ کنند این موضوع تا زمانی که مورد نیاز هست زنده بماند. در این روش با تکرار پیام، سعی در القای مقصودی معین و جا انداختن پیامی در ذهن مخاطب دارند.

۱۸- توسل به ترس و ایجاد رعب

در این تاکتیک از حربه تهدید و ایجاد رعب و وحشت میان نیروهای دشمن، به منظور تضعیف روحیه و سست کردن اراده آن‌ ها استفاده می‌ شود. متخصصان جنگ نرم، ضمن تهدید و ترساندن مخاطبان به طرق مختلف به آنان چنین القاء می‌ کنند که خطرات و صدمه‌ های احتمالی و حتی فراوانی بر سر راه آنان ممکن کرده است و از این طریق، آینده‌ ای مبهم و توام با مشکلات و مصائب برای افراد ترسیم می‌ کنند.

۱۹- مبالغه

مبالغه یکی از روش‌ هایی است که با اغراق کردن و بزرگ‌ نمایی یک موضوع، سعی در اثبات یک واقعیت دارد. کارشناسان جنگ روانی، از این فن در مواقع و وقایع خاص استفاده می‌ کنند. غربی‌ ها همواره با انعکاس مبالغه‌ آمیز دستاوردهای تکنولوژیک خود و اغراق در ناکامی‌ های کشورهای جهان اسلام سعی در تضعیف روحیه مسلمانان در تقابل با تمدن غربی دارند.

۲۰- مغالطه

مغالطه شامل گزینش و استفاده از اظهارات درست یا نادرست، مشروح یا مغشوش و منطقی یا غیرمنطقی است، به این منظور که بهترین یا بدترین مورد ممکن را برای یک فکر، برنامه، شخص یا محصول ارائه داد. متخصصان جنگ نرم، مغالطه را با «تحریف» یکسان می دانند. این روش، انتخاب استدلال‌ها یا شواهدی است که یک نظر را تایید می‌کند و چشم‌ پوشی از استدلال‌ ها یا شواهدی که آن نظر را تائید نمی‌ کند.

اهداف جنگ نرم

برخی از مهم‌ ترین اهداف جنگ نرم به این شرح است:

۱- تغییر ایدئولوژی حاکم.
۲- کاهش مشارکت سیاسی مردم با القای ناکارآمدی حکومت.
۳- تغییر هویت دینی و ملی شهروندان با تخریب پیشینه تاریخی آنان.
۴- دستکاری افکار عمومی در جهت خواسته‌ های خود و علیه نظام حاکم.
۵- کاهش انسجام اجتماعی.
۶- تغییر انسجام سیاسی حاکم.
۷- تغییر ارزش‌ های جامعه و ایجاد استحاله فرهنگی.
۸- ایجاد فرهنگ جدید.
۹- تغییر الگوی سیاسی حاکم.
۱۰- تشدید و تقویت واگرایی قومی.

چکیده
امروزه جنگ ها شکل های مختلفی به خود گرفته اند از جمله جنگ نرم که شامل اقدامات روانی و تبلیغاتی می شود که هدف آن جامعه یا گروه خاصی است و عمده تفاوت آن با جنگ سخت عدم استفاده از سلاح های نظامی می باشد زیرا در جنگ نرم از سلاح های تبلیغاتی استفاده می شود.

به تعبیر دیگر جنگ نرم استفاده دقیق و طراحی شده از تبلیغات و ابزارهای مربوط به آن است، به منظور تاثیرگذاری بر عقاید، فرهنگ، سیاست، احساسات، تمایلات، رفتار و مختصات فکری دشمن با توسل به شیوه هایی که موجب پیشرفت مقاصد امنیت ملی می شود است. از اینکه در این مقاله نیز با ما همراه بودید از شما سپاسگزاریم.

پاسخ دهید