طرز تهیه سمنو

طرز تهیه سمنو

طرز تهیه سمنو

سمنو خوردنی چسبنده و شیرینی است که از جوانه گندم و آرد درست می‌ کنند. سمنو را معمولا کمی پیش از نوروز درست می‌ کنند و یکی از اجزای سفره هفت سین ایرانیان به‌ شمار می‌ آید. با ما همراه باشید تا شما را با طرز تهیه این خوراکی خوشمزه آشنا کنیم.

طرز تهیه سمنو خانگی با جوانه گندم 

اگر برای اولین بار سمنو درست می کنید، با مقدار کم مواد شروع کنید. مثلا یک کیلو گندم و یک کیلو آرد گندم معمولی؛ آرد گندم برای سمنو باید آرد معمولی باشد. یعنی آرد دارای سبوس، برای پخت سمنو آرد سفید استفاده نکنید.

۱- یک کیلو گندم را پاک کنید و خوب بشویید و برای یک شبانه روز (۲۴ساعت) آن را با آب سرد آب کنید. آب باید حدود یک بند انگشت روی گندم ها را بگیرد و در این مدت ۳ بار آب گندم ها را عوض کنید.

۲- بعد از ۲۴ ساعت گندم‌ ها را ته سینی پهن کنید و یک پارچه نخی خیس روی آنها بکشید و روزی ۲ الی ۳ بار پارچه نخی را خیس کنید تا همیشه گندم ها مرطوب باشند. همچنین میتوانید آن ها را داخل کیسه نخی بریزید و مرتب کیسه را مرطوب کنید. گندم ها باید در جای خنک باشند تا خراب نشودند. اگر در فصول گرم قصد دارید سمنو تهیه کنید. کیسه یا سینی حاوی گندم ها را داخل یخچال قرار دهید. تا گندم ها ترش نکنند و خراب نشوند. معمولا بین ۲ تا ۳ روز طول می کشد تا گندم ها خوب جوانه بزنند. توجه کنید گندم نباید سبز شود وگرنه سمنو تلخ میشود. پس وقتی گندم ها خوب ریشه کردند؛ آنها را قبل از اینکه سبز شوند بردارید. اگر گندم سبز شود سمنو تلخ می شود.

۳- حالا نوبت به چرخ کردن جوانه های گندم می‌رسد. سعی کنید با ریزترین درجه چرخ گوشتتان آنها را چرخ کنید. یکبار چرخ کردن کافی است.

۴- جوانه های گندم چرخ شده را تیکه تیکه داخل صافی بریزید، روی آنها کم کم آب بریزید و روی آنها دست بکشید تا شیره گندم که سفید رنگ است، از آن خارج شود. و اینکار را تا جایی ادامه دهید که فقط پوسته گندم داخل صافی بماند. برای ۱ کیلو گرم گندم حدود ۸ تا ۱۰ لیتر آب می‌ خواهد.

طرز تهیه سمنو

۵- به همان میزان که گندم در ابتدا آب کردیم یا ۱٫۵ برابر به آرد گندم معمولی نیاز داریم. برای مثال ما یک کیلو گندم برداشتیم پس الان یک کیلو یا حداکثر ۱٫۵ کیلو آرد گندم معمولی را با شیره گندم ها قاطی می‌کنیم و اینقدر با دست یا قاشق بهم می‌زنیم؛ تا کاملا آرد در شیره گندم و آب حل شود و گلوله گلوله نباشد.

۶- حالا می رسیم به حساس ترین مرحله در این مرحله قابلمه‌ ی حاوی مواد سمنو را روی گاز با حرارت زیاد قرار می دهیم و با یک کفگیر مدام آنها را بهم میزنیم تا به جوش بیاید.

نزدیک به جوش آمدن مواد سمنو خیلی غلیظ می شود. به مواد آب اضافه نکنید، چون وقتی شروع به جوشیدن کرد دوباره رقیق می شود. حتما در این مرحله باید مواد سمنو را مدام بهم بزنید. چرا که این مواد از نشاسته است و با کوچکترین غفلت شما ته می گیرد و سمنو خراب می‌ شود. اما وقتی به جوش آمد دیگر نیاز به همزدن ندارد. وقتی مواد سمنو به جوش آمد؛ تقریبا کار تمام است و باید شعله گاز را خیلی کم کنید در حدی که برنج را دم می گذارید و بعد هر ۱ الی ۱/۵ ساعت سمنو ها را بهم بزنید. در این مرحله نیاز نیست تا درب قابلمه را کامل بگذارید. می توانید درب آن را نصفه قرار دهید یا اصلا درب قابلمه را نگذارید.

۷- معمولا زمانی که نیاز است تا سمنو بجشود و غلیظ شود بین ۱۰ تا ۱۲ ساعت طول می کشد. وقتی سمنو ها به غلظت مورد نظر شما رسید؛ روی شعله گاز، شعله پخش کن قرار دهید و با همان حرارت کم درب قابلمه را محکم قرار دهید تا زمانی حدود یک ساعت سمنو دم بکشد.

۸- بعد از یک ساعت دم کشیدن، سمنو آماده است. می توانید با خلال بادام یا پسته و یا هرچیزی که خودتان دوست دارید، آن را تزیین کنید. هرچه سمنو با شعله کم بیشتر بجوشد پررنگ تر میشود. دلیل اینکه سمنو کمی کم رنگ تر میشود، این است که شعله گاز زیاد است و زودتر به دست می آید. برای یک کیلو گندم و آرد حدود دو تا ۴ شیشه بزرگ سمنو بدست می آید . و این سمنو کاملا شیرین و خوشمزه میشود و شما به کوچکترین شیرینی مصنوعی مثل شکر و… نیاز ندارید.

نکاتی که برای تهیه سمنو خانگی باید بدانید

طرز تهیه سمنو

۱- اگر برای مدت طولانی مثلا برای ۳ تا ۴ ماه قصد دارید سمنو ها را نگه دارید. اجازه دهید، سمنو شما کاملا غلیظ شود. چراکه اگر سمنو رقیق باشد و آب داشته باشد، زودتر خراب می‌شود و کپک می‌زند.
۲- اگر سمنو خیلی غلیظ شد کمی آب به آن اضافه کنید و بگذارید بجوشد.
۳- برای درست کردن سمنو بهتر است گندم شمال تهیه کنید. گندم شمال نسبت به گندم جنوب سمنو شیرین تر میشود. من هر دو گندم را امتحان کردم و از گندم شمال سمنوی خیلی شیرین تر بدست اومد.
۴- تفاله های گندم را دور نریزید. این تفاله همان سبوس گندم است که فواید زیادی دارد. آنها را روی یک سینی در هوای آزاد در جلوی نور خورشید پهن کنید تا خشک شوند، آنها را آسیاب کنید و هر موقع با خمیر، قصد تهیه نان های خانگی را دارید، یک قاشق غذا خوری از آن را داخل مواد نان بریزید؛ تا نان شما داری سبوس باشد. همانطور که می دانید بیشتر آردهای بیرونی بدون سبوس هستند و خواص زیادی ندارند.

مراسم سمنو پزان

معمولا پختن سمنو در کشورهای ایران، افغانستان و تاجیکستان بیشتر از دیگر نقاط انجام می‌ شود. در افغانستان و تاجیکستان، سروده‌ هایی در هنگام پختن آن از سوی زنان اجرا می‌ شود. سروده “سمنو در جوش و ما کفچه زنیم، دیگران در خواب و ما دفچه زنیم”، نمونه‌ ای از این سروده‌ ها است. در دوران جدید، سمنوپزی با گردهمایی اعضای خانواده و فامیل همراه است. سمنو در سفره هفت‌ سین یکی از اقلام اصلی به‌شمار می‌ رود. در کشور فنلاند به سمنو ممی (Mammi) گفته می‌ شود.

نخستین جشنواره پخت سمنو در شهرستان شهرضا از سال یکهزار و سیصد و هشتاد و شش برگزار گردید و این جشنواره به جهت نگهداشت سنت دیرینه سمنوپزان در اواخر هر سال برگزار می گردد. نخستین جشنواره پخت سمنو در شهر درق نوزدهم اسفند هزار و سیصد و نود و دو برگزار شد و این مراسم و آئین سمنو پزان به نام شهر درق ثبت میراث ملی گردید و این جشنواره هر ساله به میمنت نوروز در میانه اسفند ماه برگزار می‌ شود و خود به پاسداشت سنت دیرینه ایرانیان ادامه خواهد یافت.

خواص سمنو

سمنو به دلیل دارا بودن کلسیم و پتاسیم٬ مصرف متعادل آن به افراد سالمند و کسانی که دچار پوکی استخوان هستند، توصیه می‌ شود. فسفر آن قابل توجه بوده و برای رشد مغزی کودکان و زنان شیرده مفید است. آهن، اسید فولیک و ویتامین‌های گروه b «ب» آن عاملی برای خون‌ سازی و تنظیم هورمونها بوده و می‌ تواند در رفع خستگی و آرامش اعصاب تأثیرگذار باشد. اگر در سمنو از بادام شیرین استفاده شود هنگام طبخ، ریزمغذی‌هایش جذب سمنو شده و باعث مقوی‌ تر شدن این غذا می‌ شود.

در فرایند جوانه زدن، ویتامینها و املاح معدنی گندم٬ چند برابر شده و در مقابل، از کالری و کربوهیدرات آن کاسته می‌ شود. پروتئینهای آن، قابلیت هضم و جذب بهتری داشته و بر میزان ویتامین C آن افزوده می‌ شود. در این مرحله، اگر طعم گندم جوانه زده را بچشید، متوجه شیرینی آن خواهید شد.

در واقع گندم، تا زمانی که جوانه نزده‌ است، مواد قندی‌ اش به صورت نشاسته ذخیره می‌ شود و طعم شیرین ندارد، اما در فرایند جوانه زنی، نشاسته تجزیه و تبدیل به واحدهای کوچکتری به نام مالتوز می‌شود و اینجاست که شیرینی سمنو پدیدار می‌شود ولی برخی فروشندگان به دلیل آنکه شیرینی سمنو طبیعی است، مصرف آن را به مبتلایان به دیابت و افراد چاق توصیه می‌کنند، اما باید بدانید در سمنو علاوه بر عصاره جوانه گندم، از آرد کامل گندم هم استفاده می‌کنند و از این رو در هر صد گرم آن ۳۰۰ کالری انرژی نهفته‌ است.

طرز تهیه سمنو

گرچه سمنو پروتئین زیاد و چربی کمی دارد، اما بیشتر حجم محصول را مواد کربوهیدراتی (قند) تشکیل می‌ دهد. البته قند آن در مقایسه با ساکاروز، شیرینی کمتری دارد، اما این دلیلی نمی‌شود که افراد در مصرف آن زیاده‌ روی کنند. این قند در بدن، تولید انرژی کرده و مازاد آن موجب چاقی می‌شود و برای مبتلایان به دیابت و چربی خون بالا محدودیت مصرف دارد.

سمنویی که به صورت فله‌ ای تهیه شود، می‌ تواند حاوی مقادیر زیاد شکر باشد. همچنین از خرید سمنویی که در اماکن عمومی به صورت روباز در معرض انواع آلودگی‌ های ویروسی، عفونی و هوای آلوده به سرب و جیوه است، اجتناب کنید. سمنو به دلیل بافت چسبناک مستعد پذیرش انواع آلودگی‌ ها بوده و طعم ترشیدگی و مزه کپک نشان‌ دهنده فساد آن است. مواد و ویتامینهای موجود در گندم و جوانه آن، ارزش غذایی فراوانی دارد و انرژی‌زا است. سمنو دارای ویتامینهای K «کا» و E «ای» و A «آ» و گروه ویتامین‌های B12 «ب۱۲» ٬ B8 «ب۸یا بیوتین» ٬ B5 «ب۵» ٬ B3 «ب۳» ٬ B1 «ب۱» و مواد مهم دیگر مانند کرومیوم، روی، سلنیوم، آهن و مس است.

از دیگر موارد مفید درمانی سمنو می‌ توان به اثرات شفابخش آن در درمان سؤ هاضمه، نازایی، سختی زایمان، سنگ کیسه صفرا و اختلال صفرا، پادرد، کندی ضربان قلب، ریزش مو، لاغری، یبوست، واریس، قند خون و دیابت، رشد قد، بیخوابی عصبی، احتلام، تصلب شرائین و کلسترول، ضعف حافظه، بیماران دوره نقاهت، MS «ام‌ اس»، بهت‌ زدگی، پرکاری تیروئید، اسکیزوفرنی، سایکوز «روان‌ پریشی» ، فسفات در ادرار، خون‌ادراری، ترمیم زخم‌ ها، فلج مغزی، مقاومت در برابر عفونت، بهبودی زخم‌ های قرنیه، بیماری رینود، کولیباسیلوز، بریبری، شارکو، هوا بلعی، مخملک، پسوریازیس، ورم دستگاه تناسلی، تب برفکی، ورم میزراه، سرگیجه‌ های منی پر، کم‌خونی هیپوکروم، آرتروز، ورم زبان همراه بار، آرتریت، پارکینسون، عوارض یائسگی، پورپورا، هپاتیت، یرقان، یرقان نوزادی، کمک به ترمیم شکستگی استخوان و عقیم بودن، به عنوان غذا و کمک درمانی مفید و مؤثر است.

در داخل آن، که تزئین‌بخش سفره هفت‌سین است، بادام‌ های شیرین (سنگی) می‌ ریزند که نماد افزونی است. این بادام‌ ها را پس از پختن، از سمنو خارج می‌ کنند؛ تعدادی از آن‌ ها را به عنوان برکت کیف پول در داخل کیف پول قرار می‌ دهند تا باعث فراوانی پول و ثروت گردد. بادام، حاوی ویتامین E «ای» و B1 «ب۱» و مقدار فراوانی از فسفر، پتاسیم، منیزیم، کلسیم، گوگرد، سدیم، آهن، قند، مواد ازته و چربی است که به هنگام طبخ سمنو، جذب آن شده و باعث مقوی شدن بیشتر این غذا می‌ گردد. مصرف سمنو باعث تقویت عمومی بدن به ویژه استخوان‌ ها می‌ گردد و غذای بسیار مفیدی برای زنان به ویژه زنان باردار، بچه شیرده و یائسه محسوب می‌ شود.

نکاتی درباره سمنو

تغییراتی که در یک دانه درحین جوانه زدن رخ می دهد، بسیار جالب است و این مساله است که ارزش تغذیه ای آن را افزایش می دهد. انرژی و کربوهیدرات آن کاهش می یابد و در عوض پروتئین، کلسیم، پتاسیم، سدیم، آهن و فسفر آن بسیار بالا می رود و ویتامینA ،B2 ،B3و C آن هم بسیار بالا می رود. خصوصا برای مردان مصرف آن بسیار پرفایده است. جوانه گندم منبع غنی ویتامین های گروهB و نیز ویتامینE است. ویتامین های گروه B برای بهبود وضعیت پوست، تقویت موی سر و جلوگیری از ریزش آن مفید هستند. ویتامین E نیز در تولید مثل نقش مؤثری دارد. همچنین به علت دارا بودن خاصیت آنتی اکسیدانی باعث پیشگیری از سرطان می شود.

چکیده
سمنو یکی از سین های سفره عید نوروز می باشد. مواد تشکیل دهنده سمنو گندم و آرد به همراه خلال پسته و بادام است. ما در این مقاله طرز تهیه ی سمنو سفره عید را برای شما بیان نمودیم، امیدواریم این دسر خوشمزه و مقوی را تهیه و نوش جان کنید. اگر در مورد طرز تهیه سمنو خانگی با جوانه گندم تجربه‌ ای دارید، می توانید آن را در قسمت نظرات با ما و سایر کاربران به اشتراک بگذارید.

پاسخ دهید